Column: Creatief boekhouden

Momenteel wordt de wereldeconomie geteisterd door excessieve schuldniveaus. Ons gehele financiële systeem is hierop gebaseerd, want ons geld is eigenlijk ook een schuld van een ander. Uw spaargeld op de bank wordt geïnvesteerd en is dan weer een schuld van een ander. Wereldwijd hebben landen enorm hoge staatsschulden, maar ook de private schulden van bedrijven en huishoudens zijn hoger dan ooit. De totale schuld is nu – afhankelijk van de manier van berekenen – twee tot drie keer zo groot als het globale bruto binnenlandse product. Daarin zijn vele toekomstige verplichtingen overigens niet eens meegenomen! Dit noem je creatief boekhouden.

Landen, bedrijven en mensen blijven maar geld lenen om de financiële verplichtingen na te komen die ze in het verleden zijn aangegaan. Mochten de rentevoeten ook maar een fractie stijgen, dan nog zal deze schuld snel onhoudbaar worden. Doordat de rente nu laag is, komt dit probleem nog niet aan de oppervlakte. Maar deze rente gaat ooit terug naar het historisch gemiddelde van ongeveer 4%. U kunt zich vast zelf voorstellen wat er dan met uw lening en/of hypotheeklasten gaat gebeuren.

De stand van de rente wordt uiteindelijk niet bepaald door centrale banken, maar door de markt. En er komt een moment dat de markt het vertrouwen verliest in het destructieve beleid van centrale banken. Ondertussen zijn alle activa – zeker in verhouding tot het beschikbare inkomen – tot extreme hoogte opgeblazen, terwijl de vermogensongelijkheid in de wereld nog nooit zo groot is geweest. De acht rijkste mensen van de wereld bezitten bijvoorbeeld meer dan minst rijke 3,6 miljard mensen bij elkaar!

Rentelasten

Maar wat zegt de economische theorie nu eigenlijk over schulden? Waarschijnlijk heeft u weleens gehoord van de econoom Keynes. Op zijn theorie, aanhangers worden Keynesianen genoemd, is onze huidige economische theorie gestoeld. Maar eigenlijk weten we dat dit model achterhaald is. Heeft u zich ooit weleens afgevraagd waarom we in Europa een jaarlijks begrotingstekort van 3% accepteren?

Dit komt dus neer op het volgende: We ontvangen jaarlijks 100 aan belastingopbrengsten en geven jaarlijks 103 uit. En dan zijn we bijzonder tevreden met onszelf, omdat andere landen deze doelstelling niet altijd halen. Toch betekent dit dat er in een jaar tijd een schuld van 3 is bijgekomen, wat bijgeleend dient te worden én waar in de toekomst rente over betaald moet worden.

U hoeft geen wiskundige te zijn om te beredeneren dat dit niet eeuwig door kan gaan. Daarmee bedoel ik het volgende; op een gegeven moment zal de totale opbrengst van de belastinginkomsten nodig zijn voor rente op de staatsschuld. Met andere woorden: De gehele belastingopbrengst gaat op aan rentebetalingen en dan is het ‘game over’. Dit is hoe alle ‘beschavingen’ ten onder zijn gegaan. Van het Romeinse Rijk tot aan het Frankrijk onder Napoleon…

Keynes

De theorie van Keynes zegt dat zo’n tekort niet erg is, omdat er voldoende economische groei tegenover zou staan. Dat was vroeger zo, maar de schulden zijn zo exponentieel gestegen dat deze vlieger niet meer opgaat. Ook demografische factoren spelen hierin een rol. We weten allemaal dat er naar verhouding steeds minder werkenden zijn die de belastingen dienen op te hoesten om de verzorgingsstaat in stand te houden.

Onze overheden en centrale banken proberen angstig de inflatie te creëren die ervoor moeten zorgen dat de schuldenlast behapbaar blijft. We hebben gemerkt dat het al vele jaren niet lukt de inflatie omhoog te krijgen. Inflatie is overigens diefstal van koopkracht die in het verleden verdiend is, maar dat is een onderwerp voor een andere column…

We zouden verder de belastingen kunnen verhogen, maar dit zorgt weer voor andere problemen. In 2013 kwam het IMF met het idee om elke spaarrekening met 10% te belasten om het probleem op te lossen, het is duidelijk dat een kat in het nauw rare sprongen maakt…

Als laatste nog een voorbeeld uit de Verenigde Staten: Daar beginnen de studentleningen een groot probleem te worden, een steeds groter gedeelte hiervan wordt niet meer terugbetaald. Nu zijn er bouwbedrijven die aanbieden een gedeelte van deze schuld op zich te nemen van oud-studenten die een huis bouwen. Schuld wordt dus voor een andere schuld ingeruild!

Onderzoek wijst uit dat 70% van de inwoners van de Verenigde Staten – op papier het meest welvarende land ter wereld – minder dan $1.000 aan spaargeld op de bank heeft staan. Naar mijn mening wordt welvaart gecreëerd door produceren en sparen, niet door creatief boekhouden en het opstapelen van schulden. Dit kaartenhuis gaat omvallen, we weten alleen niet wanneer.

Sander Noordhof

Deze column van Sander Noordhof verscheen eerder op GoudstandaardGoudstandaard is gespecialiseerd in de verkoop en opslag van fysiek edelmetaal. Wilt u meer informatie over beleggen in edelmetalen? Bel ons op +31(0)88 46 88 488 of mail naar contact@goudstandaard.com.