Afgelopen woensdag werden de notulen van de laatste vergadering van de Federal Reserve vrijgegeven, de zogeheten FOMC minutes. Deze notulen worden traditiegetrouw volledig door de markt ontleedt, om erachter te komen wat het standpunt én de visie van de centrale bank is. En zoals u weet, de financiële markten zijn al jaren volledig afhankelijk van het beleid van de centrale banken. De uitkomsten waren dit keer verbijsterend; het (b)lijkt dat de FED absoluut niet eensgezind is. In de laatste alinea kom ik hierop terug.

De waarde van geld

Wat is geld eigenlijk waard als de rente vrijwel nul of zelfs negatief is? De hoogte van de rente geeft immers de ‘prijs’ van geld aan. Als we geld lenen, betalen we daar rente voor. Dit geld (kapitaal) heeft dus waarde. Dit is de basis van elke economische theorie, zoals deze momenteel aan elke universiteit wereldwijd gedoceerd wordt. Negatieve rentevoeten impliceren dus dat kapitaal waardeloos is! De rentevoet bevindt zich, ondanks twee minieme verhogingen in de VS de laatste tijd, op het laagste punt waar het de afgelopen 5.000 jaar (tot zover de menselijke geschiedenis teruggaat) ooit gestaan heeft.

De afgelopen jaren hebben veel landen geld geleend tegen een negatieve rente (terwijl deze overheden er financieel allesbehalve florissant voorstaan). Dit betekent ook, en er zijn vele voorbeelden van, dat je geld ontvangt als je geld leent. Mensen die een hypotheek namen, werden hier in een aantal zeldzame gevallen voor betaald

Hoe kan het kapitalisme functioneren als de waarde van kapitaal er niet is? Ik heb eerlijk gezegd geen antwoord op deze vraag. Het geeft in ieder geval aan dat er binnen ons financiële systeem iets helemaal niet goed zit, en dan druk ik me nog voorzichtig uit. U kent allemaal voorbeelden van bedrijven die op de aandelenmarkt vele miljarden waard zijn en geld lenen tegen een zeer lage rente, terwijl er elk jaar ontzettend veel verlies wordt geleden. Denk bijvoorbeeld aan Tesla, Snapchat, Uber en Netflix. Uber is $70 miljard waard, maar verliest ieder jaar $3 miljard. Het einde van deze verliezen is totaal niet in zicht.

Crypto munten

Ook de markt voor zogeheten crypto munten ziet elke dag veel nieuw geld binnenstromen. Ik durf te zeggen dat de helft van de mensen die nu instappen werkelijk geen enkel idee heeft hoe deze munten werken. Kortom; mensen zijn momenteel extreem roekeloos met geld. Naar mijn mening krijg je zulk gedrag als kapitaal z’n waarde verloren heeft.

De geschiedenis staat vol van voorbeelden waarbij kapitaal z’n waarde verliest, zoals de hyperinflatie ten tijde van de Weimar Republiek. Er werden grote hoeveelheden geld bijgedrukt (klinkt u dit bekend in de oren?) om aan de herstelbetalingen van de Eerste Wereldoorlog te kunnen voldoen. Maar liefst 130 drukkerijen werkten 24 uur per dag om bankbiljetten te maken.

In 1914 was de wisselkoers van de Duitse Mark ten opzichte van de Amerikaanse dollar 4,2 tegenover 1. Negen jaar later was dit 4,2 miljard tegenover 1. Dit is natuurlijk een extreem voorbeeld, maar de geschiedenis lijkt zich te gaan herhalen. De geschiedenis leert ons in ieder geval dat roekeloos geld bijdrukken op lange termijn nooit gewerkt heeft. Sterker nog, het was altijd het begin van het einde van het desbetreffende geldsysteem.

Federal Reserve

Nu weer even terug naar de notulen van de vergadering van de Federal Reserve. De twaalf leden hiervan hebben hun mening gegeven. En wat bleek, de meningen liepen erg uiteen. Anders gezegd: ze hebben geen enkel idee wat er nu eigenlijk écht aan de hand is. Na deze notulen schoten de koersen van allerlei financiële activa alle kanten op, omdat niemand wist hoe de opmerkingen te interpreteren!

De Fed zal het nooit publiekelijk toegeven, maar deze vergadering was een totale chaos. Nog steeds weet niemand hoe dit roekeloze wereldwijde experiment gaat aflopen. Tezamen met alle politieke spanningen wereldwijd zorgt dit voor een gevaarlijke cocktail. En het verkeerd aflopen van dit experiment zal ieder mens op aarde flink gaan raken. Bent u hierop voorbereid?

Sander Noordhof

gs-logo-breed

Deze column van Sander Noordhof verscheen eerder op GoudstandaardGoudstandaard is gespecialiseerd in de verkoop en opslag van fysiek edelmetaal. Wilt u meer informatie over beleggen in edelmetalen? Bel ons op +31(0)88 46 88 488 of mail naar [email protected].