Dagelijkse kost 10 augustus 2012

Nieuws uit de Nederlandse media

Ellende op de Nederlandse woningmarkt

Ook ING doet geen moeite om het gigantische probleem van de Nederlandse huizenmarkt en de hypotheekbubbel te bagatelliseren. In haar nieuwste Kwartaalmonitor Woningmarkt rekent de bank voor dat er eind 2013, uitgaande van een verdere prijsdaling van 10%, maar liefst 800.000 huishoudens 'onder water' zullen staan. Op een totaal van 3,5 miljoen huishoudens met een hypotheek op hun koopwoning heeft bijna een kwart van alle koopwoningen volgens deze schattingen eind volgend jaar een hypotheekschuld die hoger is dan de waarde van het huis. Halverwege 2011 telde ons land nog 517.000 huishoudens met een hypotheek die hoger is dan de waarde van de woning, zo weet de Volkskrant te melden.

In de Kwartaalmonitor Woningmarkt geeft ING aan dat de 'versobering' van de maximaal toegestane leensom (loan-to-value ratio) van 106 naar 100% vooral de starters hard zal raken, omdat die doorgaans nog maar weinig spaargeld en een lager inkomen hebben. Maar ook mensen die hun huis te kopen hebben gezet en naar een duurdere woning willen verhuizen gaan er op achteruit, mits ze daarvoor een extra hypotheek moeten afsluiten.

Wie onderwaarde heeft op zijn huis zal waarschijnlijk het liefst stil blijven zitten, terwijl de starter beter nog een paar jaar kan blijven wachten en de kat uit de boom kan kijken. Bij een gemiddeld geprijsde woning betekent een waardedaling van 10% al snel een bedrag van €20.000 dat in rook opgaat. Voor dat geld kunt u een jaar lang heel behoorlijk ergens huren.

Aanbod woningen gedaald…

… maar ook het aantal verkopen zakt verder weg

Naast dalende huizenprijzen en historisch lage verkoopcijfers laat de Kwartaalmonitor Woningmarkt nog een ander interessant 'detail' zien, namelijk dat jongeren amper geld achter de hand hebben. Als ze in de categorie 'huurder' vallen hebben ze volgens ING net iets minder dan €10.000 aan spaartegoed. Jongeren in de categorie 'jonger dan 30 jaar met hypotheek' hebben gemiddeld slechts een paar duizend euro aan spaargeld op de bank staan. Over risico's gesproken: een denkbeeldige hypotheek van €100.000 op een spaarvermogen van €5.000 is nog altijd een hefboomfactor van 20x. Waar kun je nog meer 20x je eigen spaarvermogen lenen tegen een lage rente (en daar ook nog subsidie op krijgen)?

Jongeren zien de problemen op de huizenmarkt en worden terecht voorzichtiger. Inmiddels zegt vier of de vijf jongeren tot 35 jaar de komende twee jaar 'zeker' geen huis te zullen kopen. Om dat in correct perspectief te plaatsen, voor de val van Lehman Brothers in 2008 was dat tweederde van alle jongeren tot 35 jaar. In 2002 was slechts 64% van de jongeren er zeker van geen huis te zullen kopen.

Jongeren minder bereid om huis te kopen

Jongeren hebben amper spaargeld

  • ING: eind 2013 25% huizen onder water (RTL-Z)
  • ING Kwartaalmonitor Woningmarkt (ING)
  • 80% jongeren koopt 'zeker' geen huis (RTL-Z)

900.000 woekerpolisklanten nog in onzekerheid

RTL-Z bericht dat ruim 900.000 mensen met een beleggingsverzekering nog steeds niet weten waar ze aan toe zijn. Ze hadden in 2009 al moeten horen of en hoe ze worden gecompenseerd, maar dat moment werd keer op keer uitgesteld. Reaal en Nationale Nederlanden hebben nog het meeste werk te doen, zo schrijft RTL-Z. Voor deze financiële producten werden uitzonderlijk hoge kosten in rekening gebracht, kosten die gecompenseerd moeten worden aan de getroffen klanten van een aantal verzekeraars. RTL-Z schrijft:

''In totaal kochten ongeveer 4 miljoen Nederlanders 6,5 miljoen beleggingsverzekeringen, verzekeringspolissen die werden afgesloten bij een hypotheek of als aanvulling op hun pensioen. Maar in 2006 bleek sprake van hoge en tot dan verborgen kosten. Er kwamen procedures en stichtingen maakten zich hard voor een regeling. Die regelingen kwamen er eind 2008, begin 2009. De verzekeraars beloofden 3 miljard euro aan te veel geïnde kosten te compenseren.  Maar bijna drie jaar later zijn nog steeds niet alle klanten geïnformeerd over de precieze gevolgen van de regeling voor hun polis. Ook de eind 2011 gedane belofte om iedereen ‘medio 2012’ op de hoogte te brengen blijkt niet te worden ingelost.

  • Reaal heeft zo'n 615.000 klanten (82%) nog niet geïnformeerd.
  • Nationale Nederlanden heeft zo'n 264.000 klanten (38%) nog niet geïnformeerd.
  • Aegon heeft 55.000 klanten (5%) nog niet geïnformeerd.
  • Achmea heeft zo'n 27.000 klanten (2,4%) nog niet geïnformeerd.''

De verzekeraars hebben beloofd om dit voor het eind van het jaar alsnog te doen, behalve Reaal. Die denkt ook nog in 2013 bezig te zijn met de afwikkeling van de woekerpolissen.

  • 900.000 woekerpolisklanten nog in onzekerheid (RTL-Z)

'ZZP’ers betalen veel te weinig belasting'

Het CPB kwam deze week met een kritische publicatie over de 'MKB-winstvrijstelling' en de 'zelfstandigenaftrek' regelingen voor ZZP'ers. Als gevolg van deze regelingen betalen zelfstandigen zonder personeel minder belasting dan werknemers in loondienst. Van elke verdiende euro houden zij 15 tot 25 cent meer over dan werknemers in loondienst. Het is bekend dat de overheid ondeemersschap wil stimuleren met dit soort maatregelen, maar lang niet iedereen kiest ervoor om ZZP'er te worden met als doel te kunnen ondeemen.

Volgens het CPB scoort de MKB-winstvrijstelling gunstig in de analyse, omdat deze maatregel zou stimuleren om meer (fiscale) winst te maken. De zelfstandigenaftrek krijgt in de huidige vorm geen gunstig oordeel van het CPB, omdat deze regeling te algemeen van aard zou zijn. Een specifieke stimulering voor bijvoorbeeld innovatie wordt met deze regeling niet bereikt. Het zou volgens het CPB zinvoller zijn om deze regeling om te vormen naar een specifieke aftrek voor bijvoorbeeld langdurig werklozen, arbeidsgehandicapten, werkzoekende ouderen en laagproductieven, omdat zelfstandig ondeemerschap voor deze groepen volgens het CPB vaak de enige weg is naar de arbeidsmarkt. Daardoor wordt hun keuze voor het zelfstandig ondeemerschap meer gedreven door ondeemingszin en -talent en minder door fiscale prikkels, aldus het CPB.

  • CPB: ZZP'ers betalen veel te weinig belasting (Welingelichtekringen)
  • De fiscale behandeling van zelfstandigen: een kritische blik (CPB)

'Wat moet ik doen met mijn spaargeld?'

Artikelen met dit soort titels in reguliere media zijn het type artikelen waar ik graag met een hele grote denkbeeldige boog omheen loop. Geschreven door 'deskundigen' en 'experts' die niet veel verder komen dan de wijsheden uit oude studieboeken en die de brochures van de grote financiële instellingen goed bestudeerd hebben. Een beetje meer rente hier door het spaargeld een jaartje vast te zetten, betere inflatiecompensatie daar en wat meer aflossen op een hypotheek voor zover de bank daar ruimte voor biedt. Dat soort adviezen…

Aan alles is te lezen dat deze deskundigen gevangen zitten in een bekrompen manier om naar de economie te kijken. Sparen bij de bank, andere opties lijken er niet te bestaan voor de doorsnee burger. Voor een paar tienden van procenten kunt u het spaargeld overzetten naar een andere bank, maar wat er dan mee gebeurt weet u nog steeds niet. Door het fractionele banksysteem is uw spaargeld dan nog steeds niet 100% veilig. Gelukkig dekt het deposito grantiestelsel elke onwetende spaarder met maximaal €100.000 per bankrekening (mits de bank in kwestie is aangesloten bij het depositogarantiestelsel).

Waar het aan schort met dit soort berichten is de kortzichtigheid, de gedachte dat de financiële wereld zoals we die nu kennen de komende jaren niet structureel gaat veranderen. Ik voorzie de komende jaren een grote verandering in de manier waarop we naar banken, financiële producten en sparen kijken en met mij steeds meer anderen. En ik was zeker niet de eerste om tot nieuwe inzichten te komen. Na het aanklikken van dit artikel ging ik gelijk zoeken naar het woord 'goud' en waar kwam ik die als eerste tegen? Warempel, onder het bericht in de eerste reactie! Voor de lol zou u ook de andere reacties eens moeten lezen bij dit bericht. De scepsis onder de bevolking wordt groter en mensen zien dat je niet meer weg kunt komen met het adviseren van iets hogere rente bij een bepaalde bank om veilig door deze financiële storm te komen…

  • Wat moet ik doen met mijn spaargeld? (Telegraaf)

'Goldman Sachs niet vervolgd om rommelhypotheken'

Goldman Sachs wordt niet vervolgd voor de rol die ze gespeeld heeft in de subprime crisis in de VS. De bank verkocht voorafgaand aan de grote crisis van 2008 herverpakte rommelhypotheken aan beleggers en verzekeraars over de hele wereld. De producten waren goedgekeurd door kredietbeoordelaars, die daarvoor een flinke vergoeding kregen van Goldman Sachs. Door de rommelhypotheken in plakjes te snijden en in tranches door te verkopen liep de bank zelf geen risico. En terwijl de bank winst maakte op de verkoop van deze dubieuze hypotheekbeleggingen speculeerde het op een waardedaling van deze beleggingen. De schapen van de beleggingswereld werden op deze manier twee keer geschoren, een praktijk waar Goldman Sachs nu toch mee weg kan komen wegens 'gebrek aan bewijslast'.

  • 'Goldman Sachs niet vervolgd om rommelhypotheken' (RTL-Z)

Australië verhoogt groeiverwachting

RTL-Z schrijft dat de Australische centrale bank de groeiverwachting voor dit jaar naar boven heeft bijgesteld. Terwijl de economie in Europa en de VS blijft kwakkelen en de Chinese groei aan kracht verliest floreert de Australische economie nog wel. De centrale bank van het land rekent nu op een groei van 3,5% voor 2012, waar het in mei nog een prognose van 3% hanteerde. De economie van Australie drijft vooral op mijnbouw, want het continent is rijk aan waardevolle grondstoffen zoals goud, zilver, uranium, koper, nikkel, tin, zeldzame aardmetalen en diamanten. Omdat de vraag naar veel van deze grondstoffen nauw samenhangt met de wereldwijde economische groei zijn mijnbouwbedrijven toch wat voorzichtiger geworden met hun vooruitzichten voor de komende jaren.

  • Australië verhoogt groeiverwachting (RTL-Z)

Gedupeerde beleggers willen €5 miljoen zien van oud-directeuren Attica

Op de website van het FD lezen we dat een groep particuliere beleggers donderdag beslag heeft gelegd op drie panden en een lap grond van twee oud-bestuurders van vermogensbeheerder Attica. De vermogensbeheerder beloofde een defensieve belegging met een goed rendement, maar belegde vervolgens in buitenlandse fondsen die tijdens de financiële crisis meer dan 80% van hun waarde verloren. De gedupeerde beleggers hebben een advocaat in de hand genomen. Het FD schrijft:

''De tien beleggers willen ruim € 5 mln zien van oud-directeuren Mark Boerstra en Manengu Peters voor geleden beleggingsverliezen. De beslaglegging volgt op een dagvaarding waarin de particulieren stellen dat de twee hen in risicovolle hedgefondsen lieten beleggen terwijl ze juist weinig risico wilden lopen.

‘De oud-bestuurders hebben tijdens gesprekken met hun klanten de indruk gewekt dat ze de perfecte belegging hadden gevonden met een gunstig rendement en een defensief beleggingsprofiel.’ Maar tijdens de kredietcrisis in 2008 bleek dat die hedgefondsen niet risicoloos waren. Veel fondsen zijn al jaren op slot omdat de onderliggende beleggingen door gebrek aan liquiditeit onverkoopbaar zijn.  ‘De verliezen in die buitenlandse fondsen lopen op tot meer dan 80%’, zegt Doets.  Dat de fondsen niet geschikt zijn voor particulieren blijkt volgens hem uit de achterliggende prospectussen. ‘Daarin staat dat beleggers die instappen bereid moeten zijn om hun hele inleg te verliezen. Dat past niet in een defensief profiel. De bestuurders moeten dit hebben geweten. Zij hebben de beleggers misleid.’''

Het is natuurlijk erg vervelend voor beleggers die met Attica in zee zijn gegaan. Door vermogen uit handen te geven en de beleggingen uit te besteden aan een ander loop je nou eenmaal risico's. Doe altijd je eigen research en probeer beleggingen die weinig zekerheid geven vooral te spreiden. Hoe vaak hoor je wel niet dat mensen hun hele pensioenvoorziening in één beleggingsfonds hebben gestopt.

  • Beleggers leggen beslag op huizen (FD)

Beurs dicht bij record

De euforie is groot op het Damrak, want de AEX index staat inmiddels alweer bijna op het hoogste punt van het jaar. Het record van dit jaar staat op 336 punten en werd halverwege maart bereikt. Vergeleken met het begin van dit jaar staat de graadmeter ongeveer 5,6% hoger. De stijgende beurskoersen zijn een doekje voor het bloeden, want er is nog altijd veel vermogen in rook opgegaan sinds de beursval van 2007 en 2008. Vijf jaar geleden stond de AEX nog op meer dan 500 punten en stonden vooral de financials voor veel hogere koersen op de borden. Een aandeel ING ging in vijf jaar tijd van bijna €25 naar €5,85 (-76%), Aegon ging van een koers van €14 in 2007 naar €4,27 nu (-69,5%), SNS zakte van meer dan €16 naar €1,09 (-93%) en we weten ook hoe het met Fortis en ABN Amro is afgelopen.

Beleggen in aandelen kan ook veel opleveren, door in de juiste bedrijven te beleggen valt er een goed rendement te behalen. Neem als voorbeeld ASML, het technologiebedrijf dat zeer geavanceerde chipmachines bouwt voor onder meer Intel en TSMC. Door de groeiende populariteit van smartphones, tablets en andere elektronica doet dit bedrijf uitstekende zaken. Het aandeel ASML stond vijf jaar geleden op €22 en noteert nu ruim €46, meer dan een verdubbeling. Daarmee komt ASML zelfs een beetje in de buurt van de prijsstijging van goud, want de goudprijs in euro's steeg sinds 2007 ook flink: van ongeveer €500 toen naar iets meer dan €1300 nu.

Op RTL-Z kwam gisteren de volgende grafiek voorbij, waarin de prestaties van de AEX en de DAX worden afgezet tegen de S&P 500, 'obligaties', de wereldwijde beursindex MSCI en de goudprijs. Nu weet ik niet in welke valuta de rendementen van de beurzen zijn weergegeven, maar die van goud is in onderstaande grafiek duidelijk in dollars weergegeven. Als we die in euro's zouden noteren doet goud het een stuk beter, daarvan is de prijs in 2012 met 8,9% gestegen. Zie voor de prestaties van goud in alle populaire valuta de tabel op Goldprice.org.

In ander nieuws:

  • Faillissementsfraude in transportsector (FD)
  • Veel Poolse bouwers failliet door EK 2012 (RTL-Z)
  • Bekentenis zwartspaarder valt nu voordeliger uit (NU.nl)
  • Duitsland ziet forse risico's door eurocrisis (NU.nl)
  • Britse toezichthouder wil Libor op de schop  (NU.nl)

Nieuws uit buitenlandse media

44% Amerikaanse beroepsbevolking vindt arbeidsmarkt slechter dan jaar geleden

Op Rasmussen Reports lezen we dat het vertrouwen van de Amerikaanse bevolking in de arbeidsmarkt verder weggezakt is naar het laagste punt in tien maanden tijd. In de meest recente telefonische enquête van Rasmussen Reports onder Amerikaanse volwassenen blijkt dat 44% aangeeft dat de arbeidsmarkt er nu slechter bij ligt dan een jaar geleden. Dat is een stijging van 15 procentpunt ten opzichte van begin juni, toen dezelfde enquete een percentage van 29% 'pessimisten' gaf. In het meest recente onderzoek geeft overigens 30% aan dat de arbeidsmarkt hetzelfde is gebleven als een jaar geleden en 24% is van mening dat deze in het afgelopen jaar verbeterd is.

Twintig steden in de VS met het hoogste aantal huisuitzettingen

Op Businessinsider verscheen vandaag een overzicht van de twintig Amerikaanse steden met het hoogste percentage huisuitzettingen in juli 2012. Maand-op-maand daalde het aantal huisuitzettingen in de VS met 3% en ten opzichte van vorig jaar zelfs met 10%. Dat wil nog niet zeggen dat er sprake is van herstel, want het aantal huisuitzettingen blijft nog steeds zeer hoog in sommige steden. Vooral in Florida en Califoië is het kommer en kwel, want deze twee staten leveren de meeste steden voor dit overzicht. Businessinsider sorteerde de steden op basis van data van RealtyTrac. De lijst wordt aangevoerd door Stockton (Califoië) met een huisuitzetting bij 1 op de 153 huizen in de maand juli. De andere steden uit deze lijst van twintig vallen in de bandbreedte van één huisuitzetting op 310 huizen tot één op de 185.

  • These 20 Cities Have The Highest Home Foreclosure Rates In America (Businessinsider)

Oudste bedrijf in de scheepvaart stopt ermee

Bloomberg bericht dat het Britse Stephenson Clarke Shipping Ltd. haar laatste goederenschip heeft verkocht en dat het bedrijf, dat in 1730 werd opgericht, nu definitief haar deuren zal sluiten. Het bedrijf was al geen grote speler meer in het inteationale goederenvervoer over zee, maar het is wel een teken aan de wand. ''Het nieuws dat Stephenson Clarke Shipping Ltd. het hoofd niet boven water kan houden laat zien dat het economische klimaat voor de scheepvaart uitdagend is'', zo schreef het Britse ministerie van Scheepvaart in een email aan Bloomberg.

De Baltic Dry Index, die aangeeft welke tarieven er gerekend worden voor het vervoer van droge bulkgoederen over zee (zoals graan en steenkolen), is dit jaar al met 55% gezakt en lijkt voor de vierde keer in vijf jaar tijd omlaag te gaan. De groeivertraging van de wereldwijde economie zet de scheepvaart onder druk, omdat deze industrie erg kapitaalintensief is en zich moeilijk kan aanpassen aan een daling van de vraag. Daardoor is er veel concurrentie op prijs en worden de zwakkere bedrijven uit de markt gedrukt. Volgens analist Marc Pauchet van ACM Shipping Group plc. is de ondergang van Stephenson Clarke Shipping Ltd. symptomatisch voor het wereldwijde overschot aan vrachtschepen.

  • World’s Oldest Shipping Company Closes in Industry Slide (Bloomberg)

Chinese export groeit nog maar met 1%

Nieuwe cijfers uit Beijing laten zien dat de export van goederen in China behoorlijk aan het vertragen is. Door het uitblijven van een krachtig herstel in de belangrijkste afzetmarkten van China werden er in juli 2012 slechts 1% meer goederen geëxporteerd dan in diezelfde maand een jaar geleden. In juni was de jaar-op-jaar ontwikkeling nog een stuk positiever met een stijging van 11,3%. Vooral de export naar landen van de Europese Unie is flink teruggevallen, afgelopen maand was de daling 16,2%. In de VS was er nog wel sprake van groei, maar die zakte van 10,6% in juni naar 0,6% in juli. Ook dat is een behoorlijke verslechtering.

De slechte cijfers laten zien dat de economie nog altijd niet aan het herstellen is en dat vooral Europa en de VS gebukt gaan onder de financiële crisis.

  • China Export Growth Slides as World Recovery Slows (Bloomberg)

VN roept de VS op om ethanolproductie terug te brengen

De VS is al vaker bekritiseerd op beleid van de overheid, dat erop gericht is om een groot deel van de maïsproductie aan te wenden voor ethanolproductie. Door ethanol te mengen met benzine kan het verkocht worden als een soort biobrandstof, dat ten tijde van de 'global warming' hype door velen enthousiast ontvangen werd. Maar door de extreme droogte en hitte in de VS is de productie van maïs en graan nu zoveel lager dat men wereldwijd rekening houdt met hogere voedselprijzen. De VN voorziet dan ook grote problemen in de armere delen van de wereld, waar mensen een relatief groot gedeelte van hun inkomen aan voedsel besteden en dus hard geraakt zullen worden door stijgende prijzen.

De VN roept de Amerikaanse overheid op de productie van ethanol drastisch terug te schroeven, zodat er meer maïs overblijft voor voedselproductie. De prijzen van maïs, sojabonen en graan zijn sinds juni al met 30 tot 50 procent gestegen als gevolg van de droogte en hitte in de VS.

  • UN urges US to cut ethanol production (CNN.com)

De neergang van het rijke 'Westen' in grafieken

Tijdens een presentatie van Jon Moynihan aan de London School of Economics werden verschillende interessante grafieken getoond die laten zien hoe slecht het gesteld is met de Westerse economieën. De volledige presentatie bevat 95 slides en is hier te downloaden (16 MB). Hieronder ziet u een selectie van de meest opvallende grafieken uit deze presentatie. Via Welingelichtekringen kwam ik bij deze presentatie uit.

Banenkrimp in de VS van 2000 tot 2010

Vooral hoger opgeleiden zagen inkomen stijgen

Diepe crisis arbeidsmarkt VS

Chronische begrotingstekorten, let op het verschil tussen Eurozone en VS/VK/Japan

Totale schuldenberg veel hoger

(Dankzij onderzoeks- en rekenwerk van Jaco Schipper weten we dat Nederland in 2010 een totale schuld had van bijna 700% van het BBP)

De kosten van de verzorgingsstaat groeien sneller dan de economie

Leraren van nu waren minder vaak de 'excellente student' dan in 1930

  • The Continued Economic Decline of the West: Diagnosis and Prognosis (PA Consulting)

Tot slot:

Youtube bevat een schat aan informatie. De huisvlijt van (video)bloggers kan soms verrassende nieuwe inzichten geven. Zo volg ik op Youtube het kanaal van silverfuturist, een jongeman die zich goed heeft ingelezen in de materie van geld, goud en zilver en er op een grappige wijze over kan vertellen. In deze video van gisteren geeft hij kritiek op zowel de 'reguliere' als de 'alteatieve' media omtrent hun berichtgeving over de edelmetalen en geld.