Dagelijkse kost 14 augustus 2012

Nieuws uit de Nederlandse media

Belegger vindt steun bij drank en tabak

In crisistijd is er traditioneel meer vraag naar genotsmiddelen als drank en tabak. Ook met deze crisis is dat niet anders, want uit de Bloomberg European 500 index (de 500 grootste beursgenoteerde Europese bedrijven) blijkt dat deze sectoren het meest gegroeid zijn. Het FD schrijft dat tabaksproducent British American Tabacco de afgelopen vijf jaar met groot gemak de index wist te verslaan, een periode waarin de problemen uit Amerika kwamen overwaaien en Europa in een schuldencrisis verzeild raakte. Ook bierbrouwers als AB InBev en SABMiller behoorden tot de betere stijgers en verdubbelden in beurswaarde. De koersstijging van Heineken over diezelfde periode bleef met 22% overigens behoorlijk achter bij de top.

Gemiddeld behaalden sigaretten- en drankenfabrikanten over de afgelopen vijf jaar een koersrendement van respectievelijk 78% en 63%, een uitmuntende prestatie gezien de gemiddelde koersdaling van 27% voor de gehele index van 500 bedrijven. De fabrikanten van sterke drank deden het ook goed onder het slechte economische klimaat in Europa, maar haalden minder indrukwekkende rendementen. Het FD schrijft dat Diageo (het bedrijf achter Johnnie Walker-whisky en Ketel One-wodka) een koerswinst van 70% boekte over de afgelopen vijf jaar. Branchegenoot Peod-Ricard bleef achter met een koerswinst van 30%. Op de Britse FTSE 100 beursindex zou een soortgelijke trend zichtbaar zijn. Dit bericht bevestigt opnieuw dat beleggers ook in crisistijd voldoende kansen hebben op de beurs, mits ze met scherp schieten op de juiste sectoren. Het volgen van de beursindex heeft de belegger de laatste vijf jaar niet veel opgeleverd.

  • Belegger vindt steun bij drank en tabak (FD)

Student komt vaak niet rond zonder hulp ouders

De meeste studenten komen niet rond zonder financiële steun van hun ouders, zo lezen we op NU.nl. Uit recent onderzoek van het Nibud onder bijna drieduizend HBO- en WO-studenten blijkt dat zes op de tien studenten maandelijks geld krijgt van zijn of haar ouders. Voor uitwonenden is de bijdrage gemiddeld €233 per maand, terwijl thuiswonende studenten ook met gemiddeld €100 per maand geholpen worden. Dat komt neer op respectievelijk 25 en 19 procent van het totale inkomen van de student. De meerderheid van de studenten blijkt zonder de hulp van ouders niet 'rond te kunnen komen'.

''Uitwonende studenten hebben elke maand gemiddeld 915 euro aan inkomsten, thuiswonenden 535 euro. Hun grootste inkomstenbron is de studiefinanciering, maar twee derde komt alleen rond doordat de ouders belangrijke uitgavenposten voor hun rekening nemen. Het gaat hierbij vooral om collegegeld, de zorgverzekering en studieboeken. Bijna zeven op de tien studenten hebben naast hun studie een bijbaantje. Gemiddeld levert dit 354 euro per maand op.''

'Rond komen' is overigens een vrij rekbaar begrip, want studenten hebben doorgaans ook wel wat geld over voor uitgaan, vakanties, dure kleding en verschillende hobby's. Dat zijn uitgaven waar studenten wel in kunnen snijden, maar dat natuurlijk liever niet doen. Zeker niet als ouders een handje meehelpen en de studiefinanciering het mogelijk maakt om op iets ruimere voet te leven.

Jongeren die in het onderzoek van het Nibud hebben aangegeven dat ze tijdens hun opvoeding goed zijn ingelicht over geldzaken blijken hun financiën als student ook beter dan gemiddeld op orde te hebben. Ze sparen meer, kunnen makkelijker rond komen en houden hun administratie beter bij. De opvoeding blijkt ook invloed te hebben op het leengedrag van studenten, want een derde van de studenten die niet leent zegt dat te doen omdat ouders dat hebben afgeraden.

  • 'Student komt vaak niet rond zonder ouders' (NU.nl)
  • Cruciale rol van ouders in zowel financiële opvoeding als financiële ondersteuning studenten (Nibud)

Beleggers World Online krijgen geld terug

Beleggers die het slachtoffer zijn geworden van de beursgang van World Online in 2000 krijgen deze maand hun verlies grotendeels vergoed, zo lezen we op de website van RTL-Z. Het gaat hier overigens alleen om de beleggers die in 2010 al lid waren van de beleggersvereniging VEB, voor de andere beleggers is nog geen regeling getroffen.

Kort na de beursgang van World Online kwam het nieuws naar buiten dat directeur Nina Brink al een groot pakket aandelen in het bedrijf van de hand had gedaan. Belangrijke informatie werd bij de beursgang verzwegen. Beleggers reageerden hierop door hun aandelen ook van de hand te doen, met als gevolg dat de koers met €23,75 kelderde tot €19,25. Voor dit verlies is nu een compensatie geregeld, waarin ook een kleine opslag is meegenomen om misgelopen rente (deels) op te vangen. In totaal krijgen nu 12.000 beleggers voor elk aandeel World Online dat ze toen in bezit hadden een vergoeding van ongeveer €28.

  • Alleen leden VEB krijgen geld World Online (RTL-Z)
  • Beleggers World Online krijgen geld terug (NU.nl)

Spaanse banken lenen recordbedrag bij de ECB

De Spaanse banken hebben in de maand juli opnieuw meer geld geleend via de kredietfaciliteit van de ECB. Door de grote hoeveelheid slechte leningen die veel Spaanse banken in de boeken hebben staan zijn andere banken terughoudend om leningen te verstrekken. Om te voorkomen dat de liquiditeit bij de zwakkere banken opdroogt heeft de ECB ook een kredietfaciliteit, waarvoor banken overigens een relatief hoge rente moeten betalen. In juli leende Spaanse banken gezamenlijk voor een recordbedrag van €375,5 miljard bij de ECB. Een maand geleden was dat €337,2 miljard en een jaar eerder slechts €52 miljard. Sinds eind vorig jaar is de hoeveelheid leningen van Spaanse banken bij de ECB snel opgelopen. Onderstaande grafiek is gebaseerd op data die de Spaanse centrale bank maandelijks verstrekt.

  • Spaanse banken lenen recordbedrag bij de ECB (NU.nl)
  • Data van de Spaanse centrale bank (BDE.es)

Liborgate schaadt ook de pensioenfondsen

Op de website van het FD lezen we dat ook pensioenfondsen geraakt zijn door de recente 'Liborgate'. Door de interbancaire rente te manipuleren konden banken hun marges opschroeven, wat ook ten koste is gegaan van pensioenfondsen. Die gebruiken namelijk op Libor gebaseerde renteswaps om bepaalde risico's af te dekken. Nu onduidelijk is wat de rente feitelijk had moeten zijn heeft het vertrouwen in dit instrument een deuk gekregen, vertrouwen dat essentieel is voor het functioneren van de kapitaalmarkten.

Volgens Rik Albrecht, de auteur van het artikel, is het moeilijk om de schade te bewijzen. Pensioenfondsen kunnen zowel voor- als nadeel hebben ondervonden van de Liborfraude, afhankelijk van de posities die ze hebben ingenomen met hun beleggingen. Albrecht schrijft:

''Belanghebbenden moeten erop aan kunnen dat zij een eerlijke kans op rendement hebben voor het risico dat zij nemen. Als dat vertrouwen weg is, nemen ze mogelijk minder risico of beleggen minder. Dat frustreert de efficiënte werking van kapitaalmarkten en is slecht voor welvaart en maatschappelijke stabiliteit.''

  • Liborgate schaadt ook de pensioenfondsen (FD)

Goldman Sachs verzweeg belangenverstrengeling

Het Nederlandse pensioenfonds Vervoer heeft een claim van €250 miljoen ingediend bij de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs. De claim, waarvan het FD op de hoogte is gebracht, werd vorige maand ingediend in Londen. De zakenbank beheerde tot april 2010 het pensioengeld van Vervoer, geld dat belegd werd in ondeugdelijke financiële producten op basis van herverpakte creditcardschulden, studieleningen en hypotheekleningen (de inmiddels beruchte CDO's, CLO's en MBS'en). Deze zouden meer rendement opleveren dan beleggingen in Europese staatsobligaties.

Het pensioenfonds Vervoer verwijt Goldman Sachs dat het tegelijkertijd via een andere afdeling van de bank speculeerde op een waardedaling van deze producten. Personeel dat in 2007 binnen Goldman Sachs overstapte naar de tak van vermogensbeheer moet volgens het pensioenfonds geweten hebben van de dubieuze kwaliteit van de verkochte financiële producten. Ook verwijt het pensioenfonds dat de Amerikaanse zakenbank de impact van de crisis op de huizen- en hypotheekmarkt heeft genegeerd. Die bedreigde immers de beleggingen van het Nederlandse pensioenfonds.

In de claim aan Goldman Sachs doet het pensioenfonds Vervoer ook haar beklag over bepaalde 'high-yield' beleggingen, hoogrenderende financiële producten die waren gebaseerd op obligaties van bedrijven met een lage kredietstatus. De opdracht van het pensioenfonds om hierin te beleggen zou door de zakenbank te laat en in te beperkte mate uitgevoerd zijn, waardoor het pensioenfonds een deel van het goede rendement van deze producten in het jaar 2009 misliep.

  • ‘Goldman stopte pensioengeld in product waar het zelf tegen gokte’ (FD)

Britse inflatie onverwacht gestegen

De officiële inflatie blijkt een zeer wisselvallige indicator om economisch beleid op af te stemmen. RTL-Z schrijft dat de (prijs)inflatie in Groot-Brittannië in juli onverwacht is gestegen tot 2,6%, als gevolg van gestegen prijzen voor vliegtickets en kledingwinkels die eerder dan verwacht zijn begonnen met de zomeruitverkoop. Economen voorspelden een inflatiecijfer van 2,3% voor juli, een daling ten opzichte van de gerapporteerde 2,4% inflatie in juni.

  • Britse inflatie stijgt tot 2,6 procent (RTL-Z)

In ander nieuws:

  • Nederlandse economie licht gegroeid (NU.nl)
  • Economie eurozone krimpt met 0,2 procent (NU.nl)
  • Groei Duitse economie valt terug (NU.nl)
  • Franse economie stagneert opnieuw (NU.nl)
  • België wil spelers rood verven om band met supporters te versterken (Welingelichtekringen)
  • Ongezond eten maakt je minder productief (Welingelichtekringen)
  • Winkeliers wachten tevergeefs op consument (FD)
  • Sinds 2004 niet meer zo weinig vacatures (Volkskrant)
  • 'Benzineprijs op weg naar nieuw record' (Volkskrant)

Nieuws uit buitenlandse media

'Legaliseer concurrerende valuta'

Ron Paul wil het monopolie van de Federal Reserve en de Treasury doorbreken en pleit voor het legaliseren van alteatieve valuta. Ron Paul heeft zich in het verleden al meerdere malen kritisch uitgelaten over de Amerikaanse dollar en de manier waarop de Amerikaanse overheid en de Federal Reserve bezit zijn om deze munt om zeep te helpen. In het boek 'End The Fed' (2009) houdt Ron Paul een betoog waarin hij uiteen zet waarom de Federal Reserve en het Amerikaanse dollarsysteem de bron is van veel economische problemen.

Ron Paul stelt dat elke vorm van monopolie leidt tot inferieure producten en is van mening dat dat ook geldt voor de Amerikaanse dollar, die bij wet de status van 'legal tender' heeft gekregen. Het gebruik van een ander betaalmiddel in transacties is strafbaar in de VS, terwijl in de grondwet is opgenomen dat goud en zilver de status van 'legal tender' hebben. Volgens Ron Paul misbruikt de Amerikaanse overheid het monopoly op de uitgifte van de dollar, door telkens de waarde van de munt verder uit te hollen. De geldontwaarding is dan ook precies waar Ron Paul de Amerikaanse bevolking tegen wil beschermen. Door concurrerende valuta toe te staan kunnen mensen de dollar ontvluchten en daarmee ontsnappen aan de geldontwaarding van de dollar.

Ron Paul is een groot pleitbezorger van persoonlijke vrijheden en eigendomsrechten en wil dat ook toepassen op het geldsysteem. Via private initiatieven moeten Amerikaanse burgers in staat worden gesteld om in een ander soort geld te sparen en te betalen, zoals fysiek goud en zilver. Het Republikeinse congreslid verwijst naar Mexico, waar werknemers ervoor kunnen kiezen om te sparen op een zilverrekening die het gespaarde vermogen uitdrukt in troy ounces zilver, dat zonder belastingheffing opgevraagd kan worden. Ook haalt Ron Paul als voorbeeld Singapore aan, waar mensen in staat worden gesteld om een bankrekening te opnenen waarvan het saldo wordt uitgedrukt in grammen goud en zilver. Door creditcards te koppelen aan deze rekeningen kunnen mensen indirect zelfs betalingen uitvoeren met fysiek edelmetaal.

Dit soort alteatieve geldsystemen kennen uiteraard ook hun beperkingen, maar in elk geval hebben mensen dan wat te kiezen. Ron Paul wil dat goud en zilver weer erkend worden als betaalmiddel en dat de zogeheten 'capital gains tax' voor deze edelmetalen wordt geschrapt. Ik geef dit voorstel van Ron Paul weinig kans, hoewel ik het initiatief wel kan waarderen. De Amerikaanse overheid profiteert van het huidige dollarsysteem en zal dit voordel niet snel willen opgeven. Ook zal een alteatieve geldsysteem de waarde van de Amerikaanse dollar verder ondermijnen, en daarmee de macht van Amerika op het wereldwijd toneel.

'Rusland mag onder huidige wetgeving niet meer direct goud kopen bij mijnen'

Op Russia Today lezen we dat de huidige wetgeving in Rusland het voor de overheid lastiger maakt om fysiek goud aan de reserves toe te voegen. De regering wil 500 kilo goud bijkopen, maar moet dat volgens artikel 94 van de wet doen via een soort openbare aanbesteding. De overheid mag niet meer rechtstreeks een deal sluiten met een goudmijn voor levering van edelmetaal. Deze wetgeving moet andere aanbieders van fysiek goud een kans geven om de 'opdracht' van de overheid binnen te halen, maar blijkt nu weinig effectief te zijn. Mijnbouwbedrijven melden zich niet en zijn ook niet bereid om met elkaar de concurrentie aan te gaan, omdat ze daarmee een goede winstmarge op de inteationale goudmarkt links laten liggen.

De Russische overheid liet begin augustus al weten dat het voor $31,5 miljoen aan goud wil kopen, maar voor een dermate lage prijs dat er nog geen aanbieders zijn komen opdagen. Voorheen betaalde de overheid de dagkoers voor goud rechtstreeks aan de goudmijnen, maar die zijn steeds minder bereid om de overheid als klant te accepteren. Op de inteationale goudmarkt kunnen ze het edelmetaal voor betere prijzen verkopen, bijvoorbeeld aan inteationale banken. Die zijn bereid een hogere prijs te bieden voor het goud en betalen bovendien de helft van het bedrag vooraf.

De Russische overheid biedt doorgaans de in Londen vastgestelde prijs, de zogenaamde AM-fix en PM-fix. Goudmijnen willen met hun product niet onder deze prijzen gaan zitten, omdat ze dan simpelweg minder marge maken dan wanneer ze het goud verkopen aan inteationale partijen. Als de Russische overheid de $31,5 miljoen aan fysiek goud wil bemachtigen zal ze ofwel de wet moeten aanpassen ofwel een hogere prijs moeten bieden voor het goud.

Rusland voegde in 2011 ongeveer 100 ton aan goud toe aan haar reserves. Volgens de meest recente data van de World Gold Council staat het land wereldwijd op de achtste plaats met een totale goudreserve van 918 ton. Dat is echter nog maar 9,2% van de totale reserves van het land, een vrij laag percentage in vergelijking met landen als Italië, Frankrijk, Duitsland en de VS. Die hebben stuk voor stuk meer dan 70% van hun reserves in fysiek goud. Rusland staat op de zesde plaats als het gaat om de landen met de grootste goudproductie, zo weet Russia Today te melden.

  • Gold auction means shortage for Russia State reserves (RT)

Peter Schiff opent goudbank

Peter Schiff, eigenaar van het beleggingsfonds Euro Pacific Capital en schrijver van het boek 'Crash Proof' (2007), heeft een nieuwe bank opgericht die klanten in staat stelt om te sparen in fysiek goud. Met de creditcard van deze bank kunnen klanten echter ook probleemloos betalingen verrichten, waarbij de spotprijs gebruikt wordt om te bepalen hoeveel goud er van de rekening afgeboekt moet worden. Naast het sparen in goud biedt deze bank ook de mogelijkheid om te sparen in valuta, daar kan de klant zelf een keuze in maken.

Volgens Peter Schiff is de Amerikaanse wetgeving voor banken zo ingewikkeld en omslachtig geworden dat hij heeft besloten om de bank op te richten in Saint Vincent en de Grenadines, een klein onafhankelijk land in de Caribische zee. Daar zijn de regels blijkbaar gunstiger en profiteren de klanten van het bankgeheim in dat land. Omdat de bank van Peter Schiff niet voldoet aan de eisen die door de VS gesteld worden kunnen Amerikanen geen rekening bij deze bank openen.

Zilverbeleggers blijven vasthouden aan hun positie

Terwijl het enthousiasme van hedge funds voor beleggen in zilver is gezakt naar bijna het laagste punt in vier jaar tijd blijven particuliere beleggers vasthouden aan hun positie. Sterker nog, de hoeveelheid zilver in handen van particuliere beleggers nadert een nieuw record, zo lezen we op Bloomberg. Speculanten hebben hun long positie op het grijze edelmetaal sinds de koersval van eind februari dit jaar met 72% teruggebracht, maar beleggers die via exchange-traded funds blootstelling zoeken aan de zilverprijs blijken hun positie stevig vast te houden. Volgens data die Bloomberg heeft gecompileerd hebben de ETF's momenteel een marktkapitalisatie van $16,2 miljard, bijna een recordhoeveelheid. De verwachting van dertien verschillende analisten is dat de zilverprijs in het vierde kwartaal van dit jaar een niveau van $33,02 zal bereiken, een stijging van 18% ten opzichte van het huidige niveau.

Hedge funds zijn minder happig geworden op zilver, omdat zilver veel gebruikt wordt in de industrie en er zorgen zijn over een groeivertraging van de economie in verschillende delen van de wereld. Particuliere beleggers in zilver blijven optimistisch en verwachten dat verdere stimuleringsmaatregelen van centrale banken de vlucht richting edelmetalen weer zal versterken. Van december 2008 tot en met juni 2011 verdrievoudigde de zilverprijs, een periode waarin de Federal Reserve voor $2,3 biljoen aan activa aan haar balanstotaal toevoegde.

Bloomberg rapporteert op basis van verschillende bronnen dat de industriële vraag naar zilver nog tenminste zes maanden zwak zal blijven. De vraaguitval die beleggers moeten opvangen wordt daardoor nog groter, aldus analist Jochen Hitzfeld van UniCredit. Data van de CFTC laat zien dat speculanten toch rekenen op een stijging van de zilverprijs, aangezien de netto long positie in de afgelopen twee weken verdubbeld is tot 9.323 contracten. Dat is nog steeds 58% minder dan het 5-jaars gemiddelde, waaruit blijkt dat het sentiment in ze zilvermarkt momenteel erg zwak is.

Twee grote mijnbouwbedrijven die zilver uit de grond halen, Coeur d’Alene en Pan American Silver Corp, staan ook onder druk door de daling van de zilverprijs. De aandelen van deze bedrijven staan over heel 2012 respectievelijk 18 en 28 procent lager, maar volgens analisten die Bloomberg raadpleegde kunnen de aandelenkoersen van deze twee mijnbouwbedrijven in de komende twaalf maanden met respectievelijk 35 en 45 procent omhoog.

Volgens Jeffrey Sica van SICA Wealth Management hebben beleggers ontzettend veel vertrouwen in het potentieel van een belegging in zilver. Als de prijs weer begint te stijgen verwacht hij dat veel hedge funds hun positie in de zilvermarkt weer zullen terugkopen.

  • Silver Hoard Near Record as Hedge-Fund Bulls Recoil: Commodities (Bloomberg)

Wall Street kiest Romney

Even een grafiekje tussendoor; de donaties van Wall Street aan de twee presidentskandidaten voor de verkiezingen van 2012. De bedragen zijn niet uitzonderlijk groot in verhouding tot wat er totaal uitgegeven wordt voor de verkiezingscampagne, maar het verschil dat banken bijdragen aan de twee kandidaten is aanzienlijk. Kiezen de Amerikanen dit jaar voor Romney, dan weten ze ongeveer wat ze in huis halen…

  • How Badly Does Wall Street Want a Romney Presidency? (Azizonomics)
  • Wall Street's vote: Romney by a landslide (Politico.com)

Gartman van plan om goud te kopen als hedge tegen Britse pond

Investeerder Dennis Gartman heeft begin deze week een deel van zijn Britse ponden omgezet in fysiek goud. Gartman heeft al goud in de portefeuille om zich te beschermen tegen de Japanse yen, maar doet dat nu ook als 'hedge' tegen het Britse pond. Ook Gartman heeft gezien dat goud in andere valuta dan de dollar al behoorlijk gestegen is en verwacht hij dat het edelmetaal het ook goed zal doen in de Britse valuta. Uit de grafiek van de goudprijs zou Gartman afleiden dat de negatieve trend doorbroken is en dat het passeren van de grens van 1040 pond per troy ounce een nieuwe opgaande fase kan inluiden.

Uit het bericht kunnen we niet opmaken hoeveel goud Gartman van plan is te kopen en welke vorm van goud het betreft (papieren beloftes of fysiek). Het goud wordt in twee fasen gekocht, waarbij de tweede fase afhankelijk is van het al dan niet doorbreken van de koers van 1.042 pond per troy ounce.

Goudprijs in Britse ponden over de afgelopen twee jaar

  • Gartman planning to buy Gold against British Pound sterling (Commodity Online)

Zonnepanelenfabrikanten in China in de problemen

De Chinese fabrikanten van zonnepanelen zitten in zwaar weer. Volgens een recent rapport van Maxim Group hebben de tien grootste fabrikanten van zonnepanelen omgerekend $17,5 miljard aan schulden opgebouwd, terwijl de vraag naar deze duurzame energiebron als gevolg van de economische crisis in de VS en in Europa behoorlijk is teruggelopen. Om de zonnepanelen verkocht te krijgen werden de verkoopprijzen verlaagd, met als gevolg dat de winstmarge zo goed als verdween.

Was de bruto winstmarge in deze sector in 2010 nog 30%, in 2011 was die al geslonken tot minder dan 10%. Dit jaar zou dat percentage nog lager zijn, terwijl een brutomarge van tenminste 10% nodig is om uit de kosten te blijven. Over de eerste helft van dit jaar heeft 80% van alle zonnepanelenfabrikanten in China verlies geleden, aldus de Moingwhistle. Door de combinatie van een te lage winstgevendheid en hoge schulden is er waarschijnlijk een flinke sanering in deze sector noodzakelijk. Dat de markt van zonnepanelen moeilijk is blijkt ook uit het feit dat het Amerikaanse Sylondra failliet ging, een bedrijf dat met een overheidssubsidie van honderden miljoenen nog steeds niet winstgevend kon worden. Het faillissement van deze Amerikaanse fabrikant werd destijds grotendeels toegeschreven aan de import van goedkopere zonnepanelen uit China.

  • Domestic solar sector in trouble: report (Chinadaily)
  • China’s solar industry on the brink of bankruptcy (Moingwhistle)

In ander nieuws:

  • Italianen doen racemonster steeds vaker van de hand (Bloomberg)
  • Slechte cijfers Britse huizenmarkt (Bloomberg)
  • Bank of Japan maakt zich zorgen over wereldwijde groeivertraging (Reuters)

Tot slot

De Olympische spelen liggen alweer achter ons en waren voor de Nederlandse sporters geslaagd. Deze foto kwam ik tegen via Twitter en laat zien dat sport verbroedert. Hopelijk kunnen politici er wat van leren.

Frank Knopers

Frank Knopers studeerde bedrijfswetenschappen aan de Universiteit Twente in Enschede en behaalde een Master in Financial Management met een onderzoek naar de effectiviteit van waardebeleggen (value investing) in Nederland. Sinds het uitbreken van de financiële crisis is Frank zich gaan verdiepen in de werking van het geldsysteem.