Dagelijkse kost 17 september 2012

Nieuws uit Nederlandse media

(M)uppets (K)open (B)aggerderivaten: MKB verliest fors op renteswaps
Via het FD: “[..] Net als talloze woningcorporaties kampen ook vele mkb-bedrijven met derivatencontracten die een negatieve waarde hebben.” [..] “Er is een grote diversiteit aan publieke en andere professionele partijen die bereid zijn geweest om in complexe financiële producten te stappen. Het is de vraag of deze partijen in staat zijn geweest de risico’s te doorzien’, aldus de AFM in een toelichting. ‘De AFM vindt dat de geconstateerde problemen verder moeten worden geanalyseerd en aangepakt”.

Het is en blijft een hardnekkig probleem: derivaten. De grootste categorie in de derivatenfamilie zijn interest rate swaps. Deze afgeleide financiële instrumenten dekken partijen in tegen een hogere dan wel een lagere rente. Het probleem is niet zo zeer dat deze instrumenten bestaan, maar dat zij niet gestandaardiseerd zijn, geen verplichting hebben tot een verzekerd belang (denk Vestia die vijf maal het aangetrokken vreemde vermogen indekte tegen een hogere rente) en voldoende reserves om tegenvallers op te vangen keer op keer blijken te ontbreken. Banken blijken deze exotische instrumenten aan Jan en alleman te hebben verkocht.

In het artikel wordt registeraccountant Robin Litjens van Nyenrode Business Universiteit aangehaald. Hij deed een steekproef onder 100 MKB-bedrijven met een omzet tussen de €20 en €350 miljoen. De uitkomsten zijn niet mis: een derde van de bedrijven heeft geen voorzieningen getroffen voor eventuele verliezen op deze rentecontracten. Litjens berekende tevens de gemiddelde waarde van de renteswaps bij deze bedrijven en dat levert een rood cijfer op: -63% van de nettowinst. Anders gezegd, de winst van een aanzienlijk aantal MKB-bedrijven wordt weggevaagd door de negatieve waarde van hun gekochte renteswaps.

Zorgplicht
De eerste kritiek op banken draait om het al dan niet nakomen van de zorgplicht. Hebben banken die deze renteswaps verkochten hun klanten goed geïnformeerd? Bij rentewswaps die bedrijven indekt tegen een hogere rente gaat het erom of banken expliciet hebben gemeld dat deze bedrijven bij een lagere rente de bank moet compenseren. Is dit niet expliciet gemeld dan is wat mij betreft de zorgplicht niet nagekomen. Het eeuwig terugkerende probleem zijn de kleine lettertjes, want een handtekening onder het contract stelt nu eenmaal dat partijen hun risico's voldoende hebben kunnen inschatten. Of ze op een adequate wijze zijn voorgelicht of niet. 

Hoe dan ook blijft gelden dat de Wetgever heeft zitten slapen en het derivatenleed niet heeft voorkomen. En ik blijf het net zo lang herhalen totdat deze ellende eindelijk eens wordt aangepakt: “Tweede Kamer? Bent u ontwaakt uit uw winterslaap?!”

  • AFM doet onderzoek naar derivaten in het mkb (FD)
  • AFM bekijkt derivaten in mkb (RTL-Z)

Aankondiging ECB-maatregelen nu al uitgewerkt?
Het is altijd gissen wat de exacte oorzaak is voor een beweging op financiële markten, en dat geldt ook nu want wat is de directe aanleiding voor de rentestijging op Italiaanse staatspapier? Nadat de rente gezakt was tot onder de 5% ligt die er inmiddels weer boven. Mijn eerste inschatting is dat financiële partijen de rally hebben 'bespeeld' en terugkeren naar de orde van de dag: de ECB doet niet aan monetaire financiering; het Italiaanse probleem is verreweg van opgelost.

  • Italiaanse stijgt verder boven de 5% (RTL-Z)

Nederland verliest concurrentieslag trustkantoren
Nederland is al jaren een spil in het web van inteationaal opererende bedrijven. Niemand zal Ikea, Mittal of U2 associëren met de Nederlandse polder, maar juridisch gezien zijn dit Nederlandse bedrijven. In het FD wordt gesignaleerd dat Nederland de concurrentieslag voor het vestigen van zogenaamde trustkantoren aan het verliezen is.

Het FD schrijft: “Nederland is na de oorlog uitgegroeid tot een van de grootste financiële draaischijven ter wereld dankzij een veelheid aan belastingverdragen met andere landen. Dit maakt het voor inteationale bedrijven aantrekkelijk hier een houdstermaatschappij op te richten om dubbele belastingheffing te vermijden. Via deze speciale vennootschappen, beheerd door trustkantoren, worden in- en uitgaande transacties afgewikkeld met een totale waarde van € 10.200 mrd, gemeten in 2010. Diverse juridische vehikels, waaronder die van Pepsi-Cola en Hewlett -Packard, hebben zich ontpopt tot grote operationele vestigingen”.

Het FD gaat iets te kort door de bocht want het vermijden van dubbele belastingen is niet zonder meer hetgeen waar het bij trustkantoren om gaat. Trustkantoren vestigen zich in Nederland vanwege de mogelijkheden tot 'transfer pricing'. Hierbij schuiven bedrijven de kosten naar landen waar de belastingen hoog zijn en de baten naar landen waar de belasting laag is. Zodoende spelen bedrijven verschillende belastingregime's tegen elkaar uit om zoveel mogelijk onder aan de streep over te houden. Nederland biedt in die zin gunstige vestigingsvoorwaarden.

Nederland etaleert zichzelf graag als een voorvechter van mensenrechten (en dat is wat mij betreft altijd goed) maar zodra het op de centjes aankomt, dan is de rol van dominee zo ingeruild voor de rol van koopman.

  • Trustkantoren zien hun positie bedreigd (FD)

Griekenland..
Waar rook is, is vuur. Die gedachte had ik toen ik las dat Griekenland de steun wil van de ECB. De ECB zou moeten helpen bij het financieren van het begrotingstekort. Vervolgens lees ik dat minister van Financiën Jan-Kees de Jager de gevolgen van een Grieks vertrek bestempeld als “te overzien”. De Jager zei: “Zonder geld zijn zij slechter af dan wij. En voor een uitwas als Griekenland is het besmettingsgevaar ingeperkt: als dat land de eurozone zou verlaten, zijn de consequenties te overzien.”

Dat laatste ben ik niet met De Jager eens, maar als de Grieken denken dat zij onze ramen in kunnen gooien zonder dat daar consequenties aan verbonden zijn, dan hebben de Grieken een grove inschattingsfout gemaakt. Dat lijkt me de meest voor de hand liggende motivering voor de uitspraken van De Jager te zijn: “Als jullie niet willen, dan krijgen jullie helemaal niets meer. Jullie probleem”.

Griekenland, om gek van te worden. Wordt dus vervolgd..

  • Griekenland wil hulp van ECB (FD)
  • Vertrek Griekenland volgens De Jager 'te overzien' (NU.nl)

In ander nieuws:

Liberalen die zich uitspreken tegen de renteaftrek verdienen m.i. een pluim. Een partij die prat gaat dat zij vanuit haar liberale grondbeginselen opkomt voor zelfredzame burgers maar onverminderd blijft vasthouden aan het subsidiëren van schulden (en banken daarmee voorziet van een winstsubsidie) is ongelooflijk tegenstrijdig. Enfin, een pluim voor Winsemius.

  • Winsemius wil dat VVD renteaftrek opgeeft (NU.nl)

Opmerkelijk: Nederland 'mag' olie uit Iran blijven importeren. Nederland hoeft niet te vrezen voor handelssancties van Amerika. Wat de quid pro quo is geweest? Geen idee, maar ik denk aan de 'politie-missie' in Kunduz? Of zoiets als de JSF. En wie weet is het iets heel anders, maar ik kan me nauwelijks voorstellen dat hier geen quid pro quo aan ten grondslag ligt. Voor wat hoort wat, maar wat is wat?

  • Nederland ontkomt aan sancties van VS (NU.nl)

Goldman Sachs stopt het programma voor junior analisten, naar eigen zeggen om de lange termijn carrièreperspectieven meer te benadrukken. Maar als men bij Goldman A zegt bedoelt men Z..

  • Goldman doet 'scholingscontracten' voor jonge analisten in de ban (FD)

Nieuws uit buitenlandse media

Reuters: “A comedown may be waiting after Fed high”
Centrale banken kunnen vraag creëren, maar kunnen nooit het aanbod vergroten. Onthoudt deze generalisatie goed, want zal nooit anders worden. Bij persbureau Reuters lijkt men niet aan deze aloude wijsheid voorbij te willen gaan want zij wijden een heel artikel aan de risico's van het Fed-beleid. Uit de inleiding een typering die je vier jaar geleden op het stempeltje “gekke Henkie” kwam te staan:

Comparing the Federal Reserve to a rehab clinic offering addicted investors a synthetic high has been a favorite of Wall Street wags ever since the first round of Fed stimulus nearly four years ago. The punch line is that you always need more and more to get the same high and each bout of euphoria is followed by a crashing comedown.

After the frenetic reaction brought about by the announcement of the Fed's latest stimulus program – $40 billion pumped into the U.S. economy each month – the coming week is likely to bring a more sober period for markets as investors digest what it means in the longer run and tu their attention to the remainder of the year. 

Opmerkelijk is de passage over het volume aan call-opties VIX voor de maand oktober: een (of meerdere) partijen speculeren op zeer veel turbulentie in oktober. Reuters schrijft:

The most actively traded VIX calls on the Chicago Board Options Exchange were October calls with a strike price of 60. Those also had the highest open interest. The VIX would need to rocket more than 300 percent by mid-October, hitting its highest level in about four years, for that trade to break even.

[..] “Somebody's really playing a disaster by October,” said Salamone. “If they're looking for something that big, that is not a portfolio hedge because that would be a lot of downside in the market before that hedge would actually kick in.”

  • Lees verder: A comedown may be waiting after Fed high (Reuters)

New York Times: Fed-beleid helpt Main Street niet
De kritiek op de Fed komt niet alleen uit (monetair) conservatieve hoek maar ook uit linkse hoek. Dealbook van de New York Times vat de conclusie voor Main Street samen aan de hand van cijfers. De rente is nagenoeg 0, maar leningen op bijvoorbeeld credit-cards 12%. De rente op hypotheken? Aankopen door de Fed van hypotheeksecuritisaties hebben de rente omlaag gedreven tot 2,2%, maar komt die ook aan bij mensen die met geleend geld een huis willen kopen? De rente op 10-jaars Amerikaans staatspapier? Gedaald van 4,2% in 2005 naar 1,87%. Gevolg? Pensionados behalen minder rendement op hun 401k.

De conclusie ligt voor de hand: de lage rente komt niet aan bij de burger maar blijft hangen bij banken. De gevolgtrekking is desalniettemin gevaarlijk. Er wordt namelijk gespeculeerd over manieren waarop de Fed banken kan dwingen om een lagere rente door te berekenen. Ik noem dat bewust gevaarlijk want voor je het weet worden banken gedwongen om verlies te lijden en geld te verstrekken aan mensen die het echt niet kunnen betalen. En kijk dan niet raar op als er nieuwe zeepbellen ontstaan die tot nieuwe ellende zullen leiden.

Hoe dan ook heeft Dealbook oog voor hetgeen men een “stealth bailout” van Wall Street noemt. De winsten van banken worden door het extreem lage rentebeleid gesubsidieerd en dat gaat ten koste van spaarders en Jan met de pet op.

Snel Europees bankentoezicht stuit op verzet
Duitsland, Nederland evenals niet eurolanden Denemarken en Zweden (Groot-Brittannië doet hoe dan ook niet mee) hebben grote bedenkingen bij het instellen van een Europese bankenunie. De termijnstelling van 1 januari 2013 komt wel heel erg vroeg. Frankrijk wil haast maken en liet bij monde van de minister van Financiën Moscovici weten dat uitstel een vergissing zou zijn. De Franse haast is begrijpelijk want Frankrijk heeft nogal wat grote systeembanken waarvan de solvabiliteit in twijfel getrokken kan worden. En als voor Franse banken een Europees vangnet wordt opgetuigd, dan heeft Frankrijk weer een Europees potje gevonden die zij niet hoeven om te slaan over de Fransen..

Klein leed en goud
Het gebeurt overal ter wereld: mensen die in eenzaamheid overlijden en pas na dagen of soms zelfs weken dood gevonden worden. Het gebeurde in de Amerikaanse staat Nevada waar een kluizenaar dood gevonden werd. Daarbij deden de autoriteiten een opmerkelijke vondst die de zin: “he had to use a wheelbarrow” een hele nieuwe dimensie geeft..

Via FOFOA:

“CARSON CITY, Nev., Sept. 16 (UPI) — A Nevada recluse left behind a stunning treasure when he died this spring — officials say they discovered $7 million in gold bars and coins in his home.

Walter Samasko Jr. died in his Carson City home in May. His body wasn't found until June after his neighbors complained of the odor emanating from the house. That's when the gold was found stored in his house and garage, the Las Vegas Sun reported Sunday.

Carson City Clerk Alan Glover used a wheelbarrow to schlep the gold, which included coins from Mexico, England, Austria and South Africa dating to 1872, to his truck for the trip to a safe location.”

  • Lees verder: Gold hoarder dies alone – RIP Walter Samasko Jr. (FOFOA)

Pimco's Bill Gross

Bron: Zero Hedge

Tot slot.
In de categorie “het zal je maar gebeuren“..

Gerelateerd: