Dagelijkse kost 27 augustus 2012

Nieuws uit de Nederlandse media

€60 miljard nodig voor Spaanse banken

De Spaanse minister van Economische Zaken, Luis de Guindos, verklaarde tegenover de krant Inteational Herald Tribune dat de Spaanse bankensector ongeveer €60 miljard aan steun in de vorm van noodleningen nodig heeft. De financiële behoefte van de banken wijkt daarmee niet veel af van het bedrag van €62 miljard dat eerder werd voorgerekend door consultants van het bedrijf Oliver Wyman. In juni bereikten de eurolanden een akkoord om maximaal €100 miljard beschikbaar te stellen voor de Spaanse bankensector.

De Guindos vraagt hulp van de ECB, want ook de Spaanse overheid heeft de laatste maanden moeite om geld op te halen via de obligatiemarkt. Het ANP schrijft het volgende:

''De Guindos gaf verder aan dat Spanje vergaande toezeggingen over economische hervormingen kan doen in ruil voor hulp om de rentekosten van het land te verlagen. De Europese Centrale Bank (ECB) gaf vorige maand aan te overwegen opnieuw obligaties op te kopen om die rentes te drukken. In ruil voor die actie, die wellicht in samenwerking met de Europese noodfondsen wordt ondeomen, zouden landen aan strenge voorwaarden voor hervormingen en bezuinigingen moeten voldoen.

De details van de nieuwe ECB-plannen zijn nog niet bekend. De Guindos gaf echter aan ervan overtuigd te zijn dat de centrale bank de markten tot rust kan brengen.''

In de tekst heb ik éen regel dikgedrukt gemaakt, omdat die nogal misleidend kan zijn. Wat de ECB feitelijk bij monde van Draghi heeft aangegeven is dat de centrale bank – binnen haar bevoegdheden – er alles aan zal doen om de euro te redden. Om te beginnen zijn de 'redding van de euro' en het helpen van landen met een schuldenprobleem twee verschillende dingen, een onderscheid dat bij het ANP-bericht niet gemaakt is. Ook is het belangrijk om te weten dat de ECB beperkt is in haar mogelijkheden om staatsobligaties op te kopen en daarmee de rente te drukken. Hieronder het volledige commentaar van 'victorthecleaner' op het blog Thescrewtapefiles, dat later ook terugkomt in de blogpost Macrofreegold'nomics op FOFOA:

''It seems that most people don't understand the ECB. If Draghi says “within their mandate”, he is referring to their inflation target “below but close to 2% annually” in the medium term (i.e. 2-3 year average). He said he would save the Euro “whatever it takes”. He didn't say he would save govement debt whatever it takes. Some people seem not to get it that these two are completely different goals. If you take the 2% inflation target seriously (and every single step by the ECB is consistent with the assumption that they do), you conclude that:

1) The ECB will print money in order to create inflation as soon as the medium-term inflation rate gets substantially below 2%.

2) In order to create this inflation, the ECB will have to purchase consumer debt with new base money (this is how you create price inflation). So their standard choice will be to buy govement debt – govement expenditures are largely consumption, either directly or through salaries, pensions, benefits.

3) In the inflation rate drops substantially below 2% in some countries, but not in others (“policy transmission distorted”), the ECB will buy govement debt of these countries, but not of others – most govements spend mainly in their own economy which allows the ECB to target where they want to create inflation

4) The ECB has no mandate to create more inflation than the mentioned 2% annually. So they will make sure this doesn't happen either.

5) How will they do it? Well, that's easy. A lot of debt is being written off (Spanish home owners defaulting on their mortgages etc.), and several govements had to sharply cut down on their deficit spending. Both are deflationary. So the ECB could simply leave the market alone, and the Euro zone would get some price deflation. So the ECB has enough tools to limit the inflation rate at 2% annually.

6) What is the main mechanism that might cause an inflation rate higher than 2% in the medium run? This would happen if the commercial banking system or the ECB monetize the running budget deficit of their govements or if they monetize other consumer debt beyond about 2-3% of GDP annually.

7) How can this be prevented? Well, some govements have gotten into serious difficulties raising funding, and Ireland, Portugal, Greece, Spain are forced to cut down on public spending. How precisely? The interest rates they would have to pay for additional debt are going up.

See? Some idiots claim “Draghi wants to print and buy all govement debt in order to lower the interest rates” and then “ECB is too stupid to really lower interest rates”?

How about this: ECB has purchased some govement debt in order to create inflation in those countries in which inflation was dropping too much below 2%, but ECB never intended to lower interest rates?

Much easier explanation, isn't it?

8) So what do we conclude if we assume that the ECB is doing nothing other than their job, i.e. to maintain their 2% inflation target?

8.1) They will buy govement debt if the inflation rate drops too much below 2% annually. In particular, if this happens in some countries, the ECB will buy the govement debt of these specific countries (SMP).

8.2) Although the ECB may buy govement bonds for this reason, they will make sure they do not artificially suppress the interest rates (in contrast to the Fed or the BoE).

8.3) As long as the inflation rate stays around 2%, the ECB will not monetize govement debt, simply because this would create more inflation. In particular, this indicates a limit of the annual budget deficits that will end up on the balance sheet of the combined banking sector (commercial banks and ECB): no more than around 2-3% of GDP which would cause about 1.4-2.1% consumer price inflation in the steady state (assuming roughly 70% of govement expenditures is consumption – you can adjust these figures if you have better data, the ECB certainly do have better data).

8.4) So while some debt will be bought by the ECB in order to maintain 2% inflation, some other debt will most likely be defaulted on. How much? I guess this will still be a lot.

8.5) If some politicians try to give the ESFS or ESM a banking license or to use govement run banks in order to monetize their own debt, the ECB will have to obstruct these attempts, for example, by changing the requirements on the collateral they accept from these banks. Also, the northe countries will not like this and presumably already be influential enough to stop it.

Victor''

Wat hier gezegd wordt is dat de ECB door haar mandaat van prijsstabiliteit niet in staat is om staatsobligaties op te kopen als de inflatie daarmee de gewenste limiet van 2% overstijgt. De ECB laat de problematiek van sommige landen over aan de financiële markten, zodat er meer neerwaartse prijsdruk komt in de Eurozone. Dat gebeurt enerzijds via afschrijvingen op slechte leningen en anderzijds op drastische bezuinigingsmaatregelen die de regering van een land moet doorvoeren om het vertrouwen van de financiële markten te winnen. Als blijkt dat het prijspeil in één land snel daalt, dan kan de ECB met het aankopen van staatsobligaties via het SMP programma de inflatie een beetje aanjagen. Victorthecleaner schrijft dat het helemaal niet het doel is van de ECB om de rentelasten van individuele landen te drukken en dat de opmerking van Draghi geen verwijzing is naar het aanzetten van de geldpers om Spanje te helpen. en daarin schuilt ook een fundamenteel verschil tussen de ECB, de Bank of England en de Federal Reserve.

  • '60 miljard euro nodig voor Spaanse banken' (RTL-Z)

Frankrijk leent moeiteloos en goedkoop

In tegenstelling tot Spanje heeft Frankrijk nog geen enkele moeite om geld op te halen met nieuwe staatsobligaties. Vandaag haalde de Franse overheid bijna €7 miljard op met het uitgeven van kortlopende staatsobligaties. RTL-Z schrijft dat de belangstelling onder beleggers veel groter was dan het aanbod, waardoor sommige obligaties met een negatieve rente aangeboden konden worden. Het ANP schrijft:

''De veiling toont aan dat investeerders nog altijd veel vertrouwen hebben in Frankrijk, dat samen met ondermeer Duitsland en Nederland tot de kelanden van de eurozone behoort. De rentes lagen wel iets hoger dan bij een vergelijkbare plaatsing vorige week.''

Het is de vraag of de grote belangstelling onder beleggers volledig is toe te schrijven aan het vertrouwen dat ze hebben in landen als Frankrijk, Duitsland en Nederland. De grote onzekerheid speelt ook een rol, want vandaag de dag lijkt het veilig wegzetten van vermogen belangrijker dan het halen van een goed rendement. Daarin blijkt de markt van staatsobligaties (van relatief sterke landen) door de liquiditeit en omvang een magneet voor het grote geld.

  • Frankrijk leent moeiteloos en goedkoop (RTL-Z)

'Federal Reserve moet snel moet nieuwe steunmaatregel komen'

Charles Evans, president van de Federal Reserve in Chicago, heeft maandag gezegd dat de centrale bank van Amerika onmiddelijk actie moet ondeemen om de Amerikaanse economie te ondersteunen. Volgens Evans moet de Fed niet langer wachten op de volgende economische cijfers, maar direct actie ondeemen. De drempel voor aanvullende maatregelen zou inmiddels ruim gepaseerd zijn. De werkloosheid in de VS blijft een probleem, want die is sinds het uibreken van de crisis niet meer gezakt naar het oude niveau. De officiele werkloosheid stabiliseerde op 8,2%, maar is recent weer opgelopen tot 8,3% (eerste grafiek). Deze werkloosheidscijfers geven nog maar de helft van het verhaal weer, want de groep Amerikanen die niet meer wordt aangemerkt als 'werkzoekend' blijft alsmaar groeien en kent volgens de statistieken van de St. Louis Fed een omvang van 88 miljoen Amerikanen (tweede grafiek).

Evans maakt zich ook zorgen over de duur van de werkloosheid. Hij zou het volgende gezegd hebben: ''Een ongebruikelijk hoog percentage van de werklozen heeft al lange tijd geen baan; hun vaardigheden kunnen uit de tijd raken of zelfs achteruit gaan, waardoor getroffen werknemers achterblijven met permanente littekens op hun levensinkomen.'' Hieronder ziet u de ontwikkeling waar Evans waarschijnlijk op doelt (derde grafiek). De participatiegraad (vierde grafiek) is sinds de crisis uitbrak ook gedaald en laat vooralsnog geen verbetering zien.

Werkloosheid op 8,3%

Aantal mensen dat werkloos is maar niet wordt meegenomen in het werkloosheidscijfer

Gemiddelde duur van de werkloosheid stabiliseert op uitzonderlijk hoog niveau

Een samenvatting van de eerste drie grafieken, de participatiegraad van de beroepsbevolking daalt

Het probleem is dus duidelijk, maar de vraag is of de centrale bank de instrumenten heeft om de situatie te verbeteren. Door monetaire stimulering kan er op korte termijn meer economische groei komen, maar over de langere termijn zal de toename van de geldhoeveelheid de koopkracht van iedereen uithollen. In het boek 'When Money Dies' van Adam Fergusson wordt beschreven hoe in Weimar Duitsland naar verloop van tijd er steeds meer geld in omloop kwam, maar dat de waarde van al het geld in omloop uit gedrukt in buitenlands geld of goud, meer dan evenredig slonk. Charles Evans van de Fed maakt zich daar kennelijk geen zorgen om. De financiële markten hebben al min of meer voorgesorteerd op nieuwe stimuleringsmaatregelen van de Amerikaanse centrale bank, want de aandelenkoersen zaten de afgelopen twee maanden in de lift.

Een nieuwe stimuleringsronde van de Fed wordt gezien als positief nieuws voor aandelen. Op korte termijn kan het de economische groei aanjagen (en daarmee bedrijfswinsten), terwijl het extra geld op lange termijn de prijzen van alle financiële activa opstuwt. Men kijkt vooral uit naar de speech die Ben Beanke vrijdag zal geven tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van het Amerikaanse stelsel van centrale banken in Jackson Hole.

  • Fed-lid Evans: nu actie nodig voor ondersteuning economie VS (RTL-Z)
  • Beleggers focussen op de Fed (RTL-Z)

CPB rekent programma's politieke partijen door

Inmiddels bent u ongetwijfeld al op de hoogte gebracht van de doorrekening van de plannen van de politieke partijen. Het CPB heeft zich over de verschillende bezuinigings-, stimulerings- en hervormingsplannen van alle partijen gebogen en heeft deze door de modellen gehaald. De computers hebben daar een aantal cijfers uitgegooid die de verschillende politieke partijen zullen gebruiken om elkaar af te troeven in de verkiezingscampagne. Het volledige rapport van 456 pagina's is hier te vinden (PDF). In hoofdstuk 2 op pagina 18 ziet u een soort van samenvatting in tabelvorm, waar de effecten van de verschillende partijprogramma's naast elkaar zijn gezet. Uiteraard zijn deze berekeningen een benadering van de werkelijkheid en kunnen ze veel extee invloeden op de financien, de koopkracht en de staatsschuld niet incalculeren.

Opvallend is dat op het gebied van werkgelegenheid de PVV het beste scoort en de SP, VVD en PvdA het minste. Doordat de PVV en VVD het minste willen snijden in de hypotheekrenteaftrek gaan bij deze plannen de huizenprijzen volgens het CPB het minst omlaag. De PVV en de SP bezuinigen naar verhouding minder, waardoor de koopkracht over de hele linie bij deze partijen het grootst zal zijn. De inkomensnivellering is bij de SP veruit het sterkst, gevolgd door de PvdA. Alleen bij de VVD, Christenunie en het CDA worden de verschillen in koopkracht tussen hoge en lage inkomensgroepen groter. Op het milieu scoort niet geheel onverwacht Groenlinks het beste, gevolgd door de PvdA.

Klik voor een grotere versie, tabel is afkomstig van CPB rapport

  • Keuzes in kaart 2013-2017 (CPB)

VS sturen economische missie naar Egypte

De bemoeizucht van de Verenigde Staten kent geen grenzen. Het land begon een oorlog in Irak en Afghanistan en gebruikt inmiddels onbemande vliegtuigen om 'doelwitten' in Pakistan te kunnen bombarderen. Ook stuurde het speciale eenheden naar Libie om de 'opstandelingen' te helpen bij het omverwerpen van het regime van Khadaffi. Naast militair ingrijpen zorgt de VS er ook voor dat ze op financieel gebied invloed kan uitoefenen in de regio. Zo lezen we op NU.nl dat de Amerikaanse regering deze week een hoge delegatie naar Egypte stuurt. Deze gaan bespreken hoe de nieuwe leiders daar economisch 'geholpen' kunnen worden op weg naar democratie. Hosni Mubarak, waar de Amerikaanse regering nauwe banden mee onderhield, wist het land bijna dertig jaar te regeren.

De VS gaf al langer economische en militaire steun aan Egypte, omdat het land onder leiding van Mubarak de vrede met Israel wist te bewaren. De huidige president, Mohammed Mursi van de Moslim Broederschap, zou minder tevreden zijn over de rol van Israel in de regio.

  • VS sturen economische missie naar Egypte (NU.nl)

In ander nieuws:

  • Juwelier Tiffany vreest 'crisiskerst' (RTL-Z)
  • Jaap Koelewijn over Wientjes' plannen met de hypotheken van banken (FD)
  • Fransen en Duitsers vormen werkgroep tegen crisis (FD)
  • Groot aantal bezwaren bij erftaks op til (FD)
  • Verhaal via de rechter (over beleggers die hun adviseur de schuld willen geven van slecht beleggingsadvies) (FD)
  • 'Financieel adviseur rooft 25 mln familiefortuin' (RTL-Z)
  • 'SP schaft belastingparadijs Nederland af' (NU.nl)

Nieuws uit de buitenlandse media houdt u nog van mij tegoed

Tot slot

Dit weekend was het weer zover, het grote jaarlijkse dorpsfeest in het dorp waar ik geboren en opgegroeid ben. Een klein boerendorp in het oosten van het land. Het was weer gezellig en het bier vloeide rijkelijk. De kater waarmee ik vanmorgen opstond maakte het vrijwel onmogelijk om wat te schrijven, vandaar dat ik weer in bed gedoken ben en pas aan het eind van de middag kon beginnen.

De tent

… regenachtig weer bij de optocht

…en het volkslied van Markelo dat uit volle borst wordt gezongen aan het einde van het feest