Dagelijkse kost 5 september 2012

Nieuws uit Nederlandse media

Europees bankentoezicht
Dat er in Europa strenger op banken zal worden toegezien is geen vraag maar een antwoord op het ontstaan van de financiële crisis. Echter, welke banken onder het verscherpte toezicht komen te staan is niet duidelijk. Moeten dat de allergrootste banken zijn of zijn dat alle banken? Bankia in Spanje bleef zogezegd onder de radar omdat de Spaanse bank niet tot de allergrootste systeembanken werd gerekend terwijl nu blijkt dat Bankia de Spaanse overheid behoorlijk verder in de penarie heeft geholpen.

Ook is nog niet duidelijk op welke manier de ECB betrokken gaat worden. De ECB is verantwoordelijk voor het monetaire beleid en om daar de verantwoordelijkheid voor het toezicht van banken aan toe te voegen is zeker geen vanzelfsprekendheid. Dat komt omdat er belangenverstrengeling kan ontstaan. De ECB zou bijvoorbeeld kunnen constateren dat een te grote bank niet voldoet aan de gestelde kapitaals- en liquiditeitseisen terwijl zij als centrale bank liquiditeiten verstrekt aan die bank en daarmee invloed heeft op de gestelde eisen. Met de ene pet op als centrale bank kan men dan beslissen om – in het belang van het monetaire beleid – te lang een bank van liquiditeiten te voorzien, terwijl zij met de pet van toezichthouder eigenlijk moet beslissen om de bank te ontmantelen en gecontrolleerd failliet moet laten gaan.

Via NU.nl lezen we dat de Duitse ECB-bestuurder Jörg Asmussen tijdens een persconferentie strikte voorwaarden heeft prijs gegeven op basis waarvan de ECB de taak van dit toezicht op zich zou willen nemen:

“Ten eerste moet de huidige belangrijkste taak van de ECB, het toezien op de prijsstabiliteit in de eurolanden, volledig overeind blijven. Deze taak en het monetaire beleid dat daaruit vloeit moet ook volledig gescheiden zijn van de toekomstige toezichtsfunctie van de bank.

“Dat kan door middel van een Chinese muur en een nieuw beleidsorgaan dat naast het bestuur van de ECB staat en verantwoordelijk wordt voor het toezicht”, aldus Asmussen.

Verder stelt Asmussen dat er “daaaast [..] wordt vastgelegd dat de ECB toegang krijgt tot alle noodzakelijke informatie en ook de macht krijgt om eventueel banken te sluiten als die niet levensvatbaar blijken te zijn. Als aan deze voorwaarden niet wordt voldaan, zou de ECB niet de verantwoordelijkheid voor het toezicht op zich moeten nemen, vindt Asmussen.

De discussie over de exacte invulling van het op te tuigen Europese bankentoezicht zal nog wel even doorgaan, maar duidelijk is wat de insteek is: “too big to fail” is “too big to exist”. Er zal een soort van Europese mijnenveger moeten komen die een bancaire explosie voorkomt en bancaire mijnen opruimt. Alleen op die manier kan voorkomen worden dat andere banken of zelfs overheden meegesleurd worden en de belastingbetaler opgezadeld wordt met de rekening.

  • ECB wil strikte scheiding van toezicht (NU.nl)
  • Lees ook: Duitse bankiers oneens over toezicht ECB (NU.nl)

Luis in de pels
Van onze SNS-correspondent..

De spaanse MinFin Luis de Guindos heeft een goede naam om in de pels te zitten van EU regelgevers inzake de voorwaarden voor een noodkrediet. “First of all one must clarify the conditions” zegt hij in het Handelsblatt waarmee hij wil aangeven dat Spanje nog niet bereid is om het memorandum te tekenen waarbij de fiscale soevereiniteit wordt overgedragen aan de EU. “The battle for the Euro will be fought in Spain and solidarity would be well-advised.”
————
Die Welt voert een artikel waarin betoogd wordt dat ESM de wet en EU verdragen overtreedt.  Wolfgang Schauble is juist overtuigd en laat weten dat het ESM na 12 september van start kan gaan. Het één hoeft het ander niet uit te sluiten natuurlijk….

Donderdag is een belangrijke dag omdat dan hopelijk duidelijk wordt wat Mario Draghi bedoelt met “whatever it takes to save the Euro”. De markt kijkt uit naar een nieuw opkoopprogramma. De ECB heeft inmiddels 210Mrd aan papier opgekocht maar dat prgramma is min of meer stilgezet. Nu gaan we naar fase II waarbij de ECB een plafond of spread probert te suggereren naar de markt zonder daar harde uitspraken over te doen. Er wordt nog steeds gesproken over dat deel van de creditspread (tussen bunds of swaps ten opzichte van staatsleningen) dat door “vrees” wordt bepaald. Dat is net zoiets als proberen te bepalen hoeveel hebzucht er in de prijs van Aplle zit, maar goed, de heren ECB hebben er voor geleerd. Als ze maar niet met een zekerheid van 95% iets gaan beweren want dan weten we allemaal dat uit wat voor model het komt. Hoe het ook zei, we zijn in de nadagen van de Bundesbank-doctrine waarbij inflatie(bestrijding) het allerbelangrijkste punt van aandacht is en we gaan naar een nieuw tijdperk waarbij economische groei (of minder krimp) bovenaan de lijst staat.

Een Nederlandse exit uit de eurozone?
NU.nl meldt dat de rekenmeesters bij het economisch bureau van ING hebben berekend dat een vertrek van Nederland uit de eurozone de overheid €121 miljard zou kosten. Wanneer alle PIIGS-landen (Portugal, Ierland, Italië, Griekenland en Spanje) de eurozone zouden verlaten dan loopt die rekening op naar €339 miljard.

Dergelijke cijfers zijn vanwege de onderliggende modellen eerder boterzacht dan hard, maar ik houd het erop dat het een historische blunder zou zijn van epische proporties. Sowieso zou de herinvoering van de gulden al snel de markt uitgeprijsd worden wat de export vanuit Nederland zou verlammen, maar we zouden in Nederland vrijwillig voor een isolatie-politiek kiezen waardoor – in plaats van dat we meepraten in de wereld en mee kan beslissen – we langs de zijlijn gaan staan en de rekening vanuit het buitenland alsnog gepresenteerd krijgen. Monetaire en bancaire hervormingen zullen niet uit de Nederlandse provincie komen. Laat zoveel duidelijk zijn. Overigens zou een Grieks vertrek uit de eurozone volgens diezelfde rekenmeesters Nederland zo'n €22 miljard gaan kosten. Het domino-effect dat daarop mogelijk zal volgen is niet berekend maar wordt wel als een groot risico onderkend.

De ketting is zo sterk als de zwakste schakel en in dit geval geldt dat de kracht van de zwakste schakel het vertrouwen definieert in de sterkste schakels. Een Grieks vertrek zou m.i. de stabiliteit van de euro ondermijnen. Met het thans schier insolvabele Europese bankwezen in combinatie met Europese overheden die afstevenen op een fiscale keramp lijkt mij een handhaving van de status quo een stuk gunstiger. Je hebt dan tenminste de tijd om fundamenteel te hervormen. Hierbij valt te denken aan de eis dat overheden niet meer gaan uitgeven dan er binnenkomt; aan het verscherpte toezicht op banken met een resolutiemechanisme die het toestaat om systeembanken te ontmantelen en meer van dat soort maatregelen. Al dat soort maatregelen moeten toch genomen worden en dat gaat effectiever met een crisis als pressiemiddel, dan na een gouden systeemherkapitalisatie. Die zou alle druk weghalen om eindelijk eens met gezond verstand te gaan regeren.

  • 'Opbreken eurozone rampzalig voor Nederland' (NU.nl)

In ander nieuws:

De hypotheekrenteaftrek? Migraine krijg je ervan. De politiek gaat hervormen maar de insteek is duidelijk: er is gekozen voor de kaasschaaf. In het Engels zegt men wel eens “too little, too late” en dat zou de Nederlandse politiek zichzelf mogen aanrekenen. Dit gaat niet werken want men opteert voor een tweedeling in de woningmarkt: bestaande hypotheekgevers mogen de rente wel volledig aftrekken, nieuwe hypotheekgevers niet. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden.

  • “Aftrek hypotheekrente alleen nog bij echte aflossing” (RTL-Z)
  • ‘Hypotheekrenteaftrek alleen nog bij echte aflossingen' (FD)

Ondertussen is de Nederlandse hypotheekschuld gegroeid naar €670 miljard ofwel 111% van het BBP. Ter verzachting moet er bij gesteld worden dat de waarde van de Nederlandse huizen het dubbele van dat bedrag is en dat Nederlanders relatief veel spaargeld hebben uitstaan. Desalniettemin is de omvang van de hypotheekschuld zeer groot en vormt de neerwaartse prijsdruk voor banken een groot probleem. Wanneer banken moeten afschrijven op hypotheken omdat die niet langer betaald kunnen worden dan is het de vraag of zij genoeg vet op de botten hebben. In een neerwaartse markt is dit risico er één die absoluut niet onderschat mag worden.

  • Nederlandse hypotheekschuld hoogste in eurozone (NU.nl)
  • Woningwaarde tweemaal zo hoog als hypotheekschuld (CBS)

Vroeger hadden we een rubriekje “goed nieuws”. Nou was ik het daar niet zo mee eens want als ik bijvoorbeeld het volgende berichtje onder goed nieuws zou hebben geplaatst dan zou ik een roze zonnebril hebben opgezet. De titel is duidelijk want Nederland staat in de top 5 van landen met het meeste concurrentievermogen. Echter, dat mag niet de indruk wekken dat wij wij het erg goed doen het is eerder zo dat wij het veel minder slecht doen. De generieke kosten verbonden aan een hypotheekzeepbel, torenhoge zorgkosten, ineffectiviteit van het openbaar bestuur, en ga zo maar door, al die kosten prijzen Nederland de markt uit. Onze economie is uit balans: veel en veel te veel consumptie en te weinig productie. Maar goed, met een roze zonnebril op: “goed nieuws”!

  • Nederland in economische top 5 concurrentie (RTL-Z)

Ook in Nederland hebben wij werklozen die stoppen met het zoeken naar werk. Echter, in tegenstelling tot de Verenigde Staten worden deze mensen (57.000 in totaal) wel meegerekend in de werkloosheidscijfers..

  • Meer werklozen ontmoedigd bij zoeken naar baan (NU.nl)

Nieuws uit buitenlandse media

$16 biljoen and counting..
Het is maar met welke bril men naar Barack Obama kijkt maar fiscaal gezien is hij ontspoord. Bij zijn aantreden stond de teller van de Amerikaanse staatsschuld op 76,5% van het Amerikaanse BBP; inmiddels is dat 102%. En vergelijk de periode Obama met alle andere presidenten dan kan men echt schrikken: Obama heeft in één termijn meer publieke schulden toegevoegd dan alle presidenten tezamen hebben bewerkstelligd.

De Amerikaanse staatsschuld heeft een rond getal doorbroken en dus is er een mooie aanleiding om er weer even bij stil te staan. De teller staat nu boven de $16 biljoen en ter vergelijking, dat is meer dan 25 keer de Nederlandse economie.

  • It's Official: $16,015,769,788,215.80 (Zero Hedge)

Nomura: Spanje heeft snel bailout nodig
Via Zero Hedge verschenen enkele cijfers over Spanje. Indien u geen sterke maag heeft dan is het misschien beter om deze cijfers over te slaan:

  • Capital flight from Spain is in a “category of its own,” with extreme, broad-based outflows raising “serious conces about the implications for banking sector stability and economic growth,” Nomura strategists Jens Nordvig and Charles St.-Aaud write in client note.
  • Capital outflows on 3-month rolling basis at 50% of GDP vs Italy 15%; for comparison, Indonesia outflow during Asian crisis peaked at 23%
  • Foreign selling of Spanish securities in 2Q equal to 19.4% of GDP; also liquidate Spanish bank claims at 15.3% of GDP in 2Q
  • Spanish residents shift funds to foreign banks at rate of 16.7% of GDP in 2Q
  • Spain fills capital gap through Target 2 borrowing, currently at €408 bln or 39% of GDP;
  • Overall capital flight from euro zone vs rest of world “normalized to some degree” after earlier outflows: SNB intervention in July at €35 bln, about half of May and June; TIC data for June show US investors net buyers of euro zone bonds, euro zone residents modest sellers of US Treasuries

Ouch! Zeg maar gerust dat dit horrorcijfers zijn.

Ter geruststelling (ook al is dat heel erg relatief), de ECB kan een (stille) bankrun opvangen. Dat heeft men bij Griekenland gedaan, bij Ierland en doet dat ook in Spanje. Echter, de kredietrisico's materialiseren en dit is allesbehalve een geruststellende ontwikkeling. De grafiek die Zero Hedge geeft zegt eigenlijk alles en dat maakt de conclusie van de Japanse financial Nomura een logische: “Spain will need full-blown bailout which will include more active role of ECB in Spanish bond markets.” Waarvan akte.

  • Nomura: “Spain Will Need Full-Blown Bailout” (Zero Hedge)

Griekse belastingontduiking
Griekenland krijgt hulp, ook vanuit de academische wereld. Onderzoekers Nikolaos Artavanis van de Virginia Polytechnic Institute and State University; Adair Morse van de University of Chicago Booth School of Business, NBER; en Margarita Tsoutsoura van de University of Chicago Booth School of Business brachten de Griekse belastingontduiking in kaart. FT Alphaville voegde aan het kaartje een cirkeltje toe. Die regio kent de hoogste concentratie Porsche Cayenne eigenaren. De Griekse belastingdienst kan aan de slag. Leuker kunnen zij het ook niet maken, maar met de hulp van buitenlandse wetenschappers, wel een stuk makkelijker om achterstallige belastingen af te tikken..

Over Griekenland gesproken. Er is een 'gelekt' trojka rapport waarin gepleit wordt voor een zesdaagse werkweek. Ik denk dat enige terughoudendheid op zijn plaats is en derhalve laat ik het bij een vermelding. Of het gelekte document echt is mij niet duidelijk geworden en ik wacht officiële bronnen en een eventuele toelichting af.

  • 'Zesdaagse werkweek en lagere lonen voor Grieken' (FTM)

Dumbing down the news: Bloomberg slaagt met vlag en wimpel!!
Met een schaterlach heb ik gisteren een nieuwsitem op Bloomberg TV gade geslagen. Het item is te gênant voor woorden.

 

Volgens het item van Bloomberg is een nieuwe Amerikaanse goudstandaard vrijwel onmogelijk omdat de Amerikaanse overheid dan 35.000 ton goud moet kopen. De redenering van het miepje die dit onzalige goudstandaard-item aan elkaar praat? Er zijn $2,3 biljoen dollars in omloop en de goudreserve is ruim 8.100 ton goud. Met een prijs van zo'n $1.600 (inmiddels zo'n $1.700) is er een dekking van $432 miljard. Het miepje concludeert dat of de Fed bijna $2 biljoen dollar uit de economie moet halen of dat de Amerikaanse overheid 35.000 goud moet bijkopen zodat die dollars gedekt zijn. En die aankopen zouden een kwart van de totale bovengrondse wereldwijde goudreserve betreffen.

Volgens Bloomberg TV is dat het probleem: de Amerikaanse overheid zou een groot deel van de wereldwijde goudreserve moeten gaan kopen en dat gaat niet.

Het miepje had natuurlijk kunnen bedenken dat er niets aangekocht hoeft te worden en dat er ook geen dollars uit de economie hoeven worden gehaald want een hogere goudprijs volstaat. Het enige dat de Verenigde Staten hoeft te doen is dat zij hun verzet tegen een hogere goudprijs staken en de papieren termijnmarkten ontmantelen. En dat zou betekenen dat de Amerikaanse dollar niet langer de status van wereldreservemunt heeft. De wereld zou dan weer kunnen sparen in termen van goud. Dat is hoe dan ook een kwestie van tijd.

Ga kijken! Een zeldzame FAIL..: Bloomberg TV

Tot slot.
Het blijkt een PR-stunt te zijn voor een nieuwe televisie-serie maar deze kandidaat voor het Amerikaanse presidentschap zou – zeker wat betreft niveau – niet misstaan in een debat tussen Mitt Romney en Barack Obama.

Via de Telegraph, Mr. A. Zombie running for president!