Omvang derivaten bubbel naar record

De wereldwijde derivatenbubbel is op dit moment 20% groter dan voor de financiële crisis, zo schrijft het Economic Collapse Blog op basis van cijfers van de Bank of International Settlements (BIS). Eind vorig jaar was er naar schatting $710 biljoen aan derivaten in omloop, terwijl dat een jaar eerder nog $633 biljoen was. Ter vergelijking: de Amerikaanse economie heeft, gemeten naar het bbp, een omvang van ongeveer $17 biljoen.

Het kenmerk van deze derivaten is dat ze geen intrinsieke waarde hebben. Het zijn afspraken die vaak rechtstreeks tussen twee partijen worden gesloten en die slechts gebaseerd zijn op het koersverloop van de onderliggende waarde. Op die manier kunnen handelaren een hefboomeffect bereiken, zonder de prijs van de onderliggende waarde te beïnvloeden. Het is een vorm van gokken die alle binding met de reële economie verloren heeft, omdat de derivaten de productiviteit van de economie niet verbeteren.

De derivatenbubbel is het speelveld van de grote zakenbanken, want de 25 grootste financiële instellingen in de Verenigde Staten hebben gezamenlijk $236 miljoen aan derivaten in hun portefeuille. Dat is veel meer dan hun balanstotaal. The Economic Collapse Blog maakte een kort overzicht:

  • JP Morgan: $70 biljoen aan derivaten bij een balanstotaal van $2 biljoen
  • Citibank: $62 biljoen aan derivaten bij een balanstotaal van $1,3 biljoen
  • Bank of America: $38 biljoen aan derivaten bij een balanstotaal van $1,4 biljoen
  • Goldman Sachs: $48 biljoen aan derivaten bij een balanstotaal van $1,4 miljard

Zoals u ziet hebben de derivatenportefeuilles van deze banken een omvang waar het balanstotaal compleet bij verbleekt. Hoe moeten verliezen op deze derivaten ooit worden opgevangen? De volgende grafiek laat zien dat de meeste derivaten betrekking hebben op de ontwikkeling van de rente.

De meeste derivaten zijn gebaseerd op de rente

De meeste derivaten zijn gebaseerd op de rente (Bron: BIS)