Angstvallige stilte op de aandelenmarkt

Het is angstvallig stil geworden op de Amerikaanse aandelenmarkt, want de volatiliteit zakte de afgelopen dagen naar een nieuw dieptepunt. Het is meer dan twee decennia geleden dat de volatiliteit dertig dagen lang zo laag was als nu. Slechts vijf handelsdagen sloot de S&P 500 index met een winst of een verlies groter dan 0,5%, een situatie die we in 1995 voor het laatst meemaakten.

Het extreem soepele monetaire beleid van centrale banken wereldwijd in combinatie met een rustige zomerperiode heeft beleggers bijna in slaap gesust. Het was volgens de Wall Street Journal zelfs zo stil dat handelaren af en toe niet meer zeker wisten of hun systeem nog wel aangesloten was op het netwerk, zo langzaam veranderden de koersen.

Stilte voor de storm?

Het is zo rustig op de aandelenmarkt dat sommigen zich nu afvragen of dit de stilte voor de storm is. In het verleden is het immers vaker voorgekomen dat er na een zeer rustige periode met weinig koersschommelingen een grote correctie volgde.

De schommelingen op de beurs worden gemeten aan de hand van de VIX volatiliteitsindex, een barometer voor de onrust op de financiële markten. Deze index bereikte afgelopen vrijdag het laagste niveau sinds de zomer van 2014, wat betekent dat de onrust en volatiliteit momenteel uitzonderlijk laag is.

In het voorjaar van 2011 was er ook een korte periode van uitzonderlijk weinig beweging op de aandelenmarkt. Dat was vlak voor het debacle met het Amerikaanse schuldenplafond en de daarop volgende verlaging van de kredietstatus. Ook in januari 2007 was de volatiliteit zeer laag, enkele maanden voor de val van Bear Stearns.

volatility-wsj

Volatiliteit is naar een dieptepunt gedaald (Bron: Wall Street Journal)

Centrale banken

De lage volatiliteit wordt voor een belangrijk deel toegeschreven aan het monetaire beleid van centrale banken. Met een extreem lage rente en het overvloedig beschikbaar stellen van liquiditeit hebben beleggers geen acute reden om zich zorgen te maken.

“Alles voelt zo verstoord en onnatuurlijk. Je weet dat de centrale bank de bron hiervan is, maar er is ook niets dat ze ervan weerhoudt om hiermee door te gaan”, zo verklaarde kredietanalist Matt King van Citigroup tegenover de Wall Street Journal.

Volgens de krant zijn beleggers vandaag de dag niet meer gemakzuchtig over de aandelenmarkt, maar over het monetaire beleid van centrale banken. Sinds het uitbreken van de crisis hebben we geleerd dat centrale banken bereid zijn heel ver te gaan om de markten te kalmeren. Beleggers gaan er bijna stilzwijgend van uit dat centrale banken en overheden iedere crisis zullen bezweren. Maar wat als ook zij de controle verliezen?