Nieuws uit Nederlandse media

Nederlands vastgoed: afwaarderen of verzuipen?
In het FD wordt gewaarschuwd voor een golf aan verkopen van tweederangskantoren door buitenlandse (institutionele) beleggers. De ke van het probleem is dat commercieel vastgoed tijdelijke financiering heeft en die moet òf doorgerold worden (herfinancieren) of door beleggers verkocht worden waarbij het verlies genomen wordt. Dat verliezen in de papieren kunnen lopen blijkt uit het voorbeeld dat het FD geeft over Uni-Invest. Vorig jaar moest een lening van €600 miljoen door worden gerold en nadat dat niet lukte, werden 200 kantoren tegen een korting van 40% geveild. Het probleem? Er werd geen koper gevonden.

De cijfers die het FD van vastgoedbelegger Uni-Invest ter aanvulling geeft doen het ergste vermoeden. Het FD schrijft:

Maar uit cijfers van kredietbeoordelaar Fitch blijkt dat Uni-Invest slechts een voorspel is: tot 2017 moet voor bijna €6 mrd aan kredieten op vooral tweederangskantoren worden geherfinancierd. Van een kwart daarvan is de looptijd al verstreken, zonder dat de leningen zijn afgelost. Daar staat slechts een kleine €90 mln tegenover die wel op tijd is afgelost.

We rekenen het even voor: een kwart van €6 miljard is €1,5 miljard. Dan zijn aflossingen van €90 miljoen slechts 6% van het totaal dat afgelost moet worden. Dat zijn nog eens scheve verhoudingen. Met dergelijke rapportcijfers hoef je niet thuis te komen. Echter, daar ontkomt men niet aan. De beleggers moeten beslissen: gaan we ons verlies nemen of gaan we de financiering van de onverkoopbare vastgoedobjecten proberen door te rollen in de hoop dat het schieronmogelijke gebeurt en de prijzen weer gaan stijgen?

Het voorbeeld van het probleem van Uni-Invest is dat de financiering via securitisaties is verlopen en dat betekent dat de financiering afhankelijk is van beleggers in plaats van een bank(enconsortium). Het gaat hier om zogenaamde Commercial Mortgage Backed Securities (CMBS). De financiering is dus niet via banken op te vangen, maar moet opgelost worden door inbreng van kapitaal door m.n. buitenlandse partijen. Die partijen zijn eerder geneigd om hun verliezen te nemen en dat betekent dat de verkoopgolf die al heel lang krampachtig wordt uitgesteld onvermijdelijk aan het worden is..

  • Gedwongen veiling Nederlandse kantorenmarkt (FD)
  • 'Gedwongen veiling dreigt voor deel Nederlandse kantorenmarkt' (RTL-Z)

Bankierseed
Er is een nieuwe Ministeriële regeling bij, althans in concept. Marktpartijen worden uitgenodigd om de “bankierseed” op de merites te beoordelen. Het is de bedoeling dat de eed dan wel belofte vanaf 2012 door medewerkers in de financiële sector (op zijn laatst na drie maanden nadat men in functie is getreden) wordt afgelegd. Om u een idee te geven hoe een dergelijke eed (dan wel belofte) luidt, artikel 1 uit het concept (via MinFin):

Artikel 1
1.Werknemers en natuurlijke personen werkzaam onder verantwoordelijkheid van een financiële ondeeming, niet zijnde personen bedoeld in de artikelen 3:8, eerste en tweede lid, en 4:9, eerste lid, van de wet, leggen binnen drie maanden na aanvang van de werkzaamheden een eed of belofte af ten overstaan van een beleidsbepaler en in tegenwoordigheid van een andere vertegenwoordiger van de ondeeming, en leven deze na.

2.De ondeeming bewaart de ondertekende eed of belofte op toegankelijke wijze.

3.Voor het afleggen van de eed of belofte kan gebruik worden gemaakt van het formulier in Bijlage 1 bij deze regeling.

4.De eed of belofte bevat ten minste de volgende elementen en kan met het oog op de activiteiten van de ondeeming of de functiegroep van de persoon worden aangevuld door de ondeeming:

a.het integer en zorgvuldig uitoefenen van de functie;
b.het maken van een zorgvuldige afweging tussen belangen van partijen die bij de ondeeming betrokken zijn, in het bijzonder die van de klanten en de maatschappij;
c.het centraal stellen van het belang van de klant;
d.het naleven van wetten, reglementen en gedragscodes;
e.het behouden en bevorderen van het vertrouwen in de financiële sector.

5.In afwijking van het eerste lid kan de ondeeming personen aanwijzen werkzaam in ondersteunende functies, geen verband houdende met de keactiviteiten van de ondeeming, die niet verplicht zijn een eed of belofte af te leggen.

  • De Jager komt met verplichte bankierseed (FD)

Zwitsers delen e-mails met Amerikanen
Bij het onderstaande bericht is er één vraag die bij mij blijft hangen: is digitaal briefgeheim iets anders dan papier briefgeheim? De strekking van het bericht past in een inmiddels bekend patroon: Amerika eist en het buitenland buigt. Een slag houd ik echter om de arm: uit het bericht van NU.nl en Reuters wordt niet duidelijk of de inhoud van e-mails wordt overlegd of dat alleen de corresponderende partijen worden doorgegeven.

De reacties op NUJij.nl liegen er niet om en ik kon een glimlach niet onderdrukken toen ik de volgende reactie las: “Death and taxes. Twee dingen waar je niet aan ontkomt :-(“.

  • Zwitserse banken mogen VS e-mailverkeer geven (NU.nl)
  • Swiss banks to hand over staff names in U.S. tax dispute: report (Reuters)

Vestia: financiële 'suspense'
De afgelopen maanden is het nodige gezegd en geschreven over Vestia en niet in de laatste plaats de mogelijkheid dat er dermate gesjoemeld is dat er sprake is van strafbare feiten. Het doet deugd om te lezen dat het Openbaar Ministerie in samenwerking met de FIOD zich op deze zaak hebben gestort. De verdenking bestaat dat de financiële topman van Vestia, Marcel de V., zichzelf op oneigenlijke (en vermoedelijk op strafbare wijze) verrijkt heeft. Opmerkelijk is dat Vestia lange tijd is doorgegaan met het afsluiten van naakte derivatencontracten. Hoe je dit wendt of keert, Vestia werd omgetoverd van woningcorporatie tot een hedgefund. Het NRC berichtte zaterdag:

In 2010 verdubbelde de omvang van de derivatenportefeuille in één jaar van vijf miljard naar tien miljard euro. Ook in de eerste helft van 2011 heeft Vestia voor enkele miljarden aan rentecontracten afgesloten.

Beetje bij beetje bereiken details de openbaarheid en als hetgeen het NRC schrijft, klopt dan vraag ik me af op welke wijze de Raad van Commissarissen dan heeft gefunctioneerd of beter gezegd, niet heeft gefunctioneerd. Wat de mogelijkheden zijn om deze personen die toezicht moesten houden kunnen worden aangepakt is mij onbekend, maar dat hier zo'n beetje alles is misgegaan wat er maar mis kan gaan moet duidelijk zijn. Enfin, liefhebbers van horrorfilms zijn bekend met de term 'suspense' en met een knipoog is deze Vestia kwestie te typeren als financiële suspense in de Nederlandse polder.

  • OM onderzoekt verrijking Vestia (NRC)
  • Onderzoek naar omkoping bij Vestia (NU.nl)
  • OM onderzoekt mogelijke fraude Vestia (FD)

De Telegraaf berichtte vanochtend dat Vestia op omvallen zou staan maar dat wordt door Vestia ontkend. De Telegraaf meldde dat de banken die de renteswaps aan Vestia hebben verkocht vanwege de arrestatie van Marcel de V. met onmiddellijke ingang de contracten zouden kunnen beëindigen. Daarmee zouden zij Vestia kunnen dwingen tot het betalen van €3 miljard. Via NU.nl wordt door de woordvoerder van Vestia gewezen op de noodzaak van een rechtelijke uitspraak die stelt dat er inderdaad sprake is geweest van fraude voordat Vestia gedwongen kan worden om de contracten te liquideren.

Hoe je dit wendt of keert, banken die deze renteswaps hebben verkocht aan Vestia zijn rijp voor een bezoekje van alle toezichthouders die er opgetrommeld kunnen worden. Als bestuurlijk Nederland dit over zijn kant laat gaan, dan is het einde zoek. Wat mij betreft wordt er een signaal afgegeven. Als banken denken weg te kunnen komen met het uitkleden van instellingen die een publiek belang dienen dan is grommen stap één, bijten stap twee, en doorbijten stap drie. Grommen is in die zin het minste dat men kan doen.

  • Vestia wankelt door fraude (Telegraaf)
  • 'Vestia wankelt nog niet door arrestatie' (NU.nl)

Commissie De Wit: de recensies van bestuurders
Nout Wellink heeft de kritiek die werd geuit op oud-minister van Financiën Wouter Bos naar de prullenbak verwezen. Helemaal ongelijk kan ik Wellink niet geven omdat de eindverantwoordelijkheid voor de toen genomen beslissingen elk afzonderlijk een duivels dilemma opleverden. De vraag die iedereen zich moet stellen is wat hij gedaan zou hebben. Daarbij teken ik aan dat een dilemma een keuze oplevert tussen twee slechte alteatieven en dat maakt geen van de keuze's een vanzelfsprekende. Anders gezegd, linksom of rechtsom ontstaat er een gevolgtrekking waar men niet op zit te wachten, maar die door de omstandigheden niet te voorkomen is. De keuze is niet eenvoudig: laten we het Nederlands financiële stelsel ineenstorten of redden we wat er te redden valt?

Wellink richt zijn pijlen op de bankiers van Lazard die de waardering van Fortis/ABN-Amro moesten berekenen. De 20 jaarsalarissen die zij daarmee in een paar dagen tijd verdienden heeft niet de beoordeling opgeleverd die conform de marktwaarde van Fortis/ABN-Amro was. Die kritiek vind ik dan weer onterecht want op deze manier wordt een peperdure nooduitgang gecreëerd: het advies over de waardering van de bankiers van Lazard is gekocht om rugdekking te hebben. Nu is gebleken dat enkele prijzige lijken in de kast over het hoofd zijn gezien, worden deze bankiers figuurlijk “onder de langsrijdende bus” gegooid. De publieke opinie wordt beïnvloed met kritiek op het falen van te duur betaalde bankiers. Men kan daarentegen ook stellen dat DNB als toezichthouder voorafgaand aan de crisis heeft nagelaten om inzicht te krijgen in de waarde van de activa van een voor Nederland zeer belangrijke systeembank.

  • Ook Wellink neemt De Wit op de korrel (FD)
  • [Wellink]:'Bos verdient een lintje' (RTL-Z)

Ook in België werd met speciale aandacht gekeken naar de bevindingen van Commissie De Wit. De Vlaamse krant De Morgen maakt op geheel populistische wijze handig gebruik van de bevindingen van de Commissie De Wit en concludeert dat toenmalige minister-president Yves Leterme de Nederlanders €16,8 miljard lichter maakte.

Als vanzelfsprekend zeggen de Belgische bewindspersonen dat de Nederlanders fouten hebben gemaakt even zo goed dat hun Nederlandse collega's het tegenovergestelde zeggen. De recensies kunnen eenvoudig samengevat worden: eigen straatjes worden schoongeveegd en dat niet onbegrijpelijk. Een oordeel is snel geveld of dat nu terecht is of niet.

  • Hoe Leterme de Nederlanders 16,8 miljard euro lichter maakte (De Morgen)

Belangrijk nieuws: Europa heeft positief saldo op de handelsbalans
Dit is belangrijker dan menigeen denkt: Europa heeft een handelsoverschot. Voor de inteationale context is het altijd belangrijk om de handelsbalans scherp in het oog te houden. Europa heeft als enige macro-gebied een 'balans' of anders gezegd, de importen en exporten houden elkaar in evenwicht. Daaruit vloeit een belangrijke gevolgtrekking voort en dat is dat er via een mogelijk handelstekorten geen compensatie hoeft plaats te vinden via de betalingsbalans. Nu is het zo dat Europese handelsbalans afwisselend een tekort en overschot heeft en dat is een geruststellende constatering. Het verloop van de Europese handelsbalans sinds de invoering van de euro ziet er als volgt uit (via trading economics):

Europa heeft door dit relatieve evenwicht niet de nadelen als die Japan en China ervaren. Japan en China hebben een structureel overschot en dat brengt nadelen met zich mee. Europa heeft ook niet het nadeel van de Verenigde Staten die een structureel tekort hebben (al 36 jaar maand in en maand uit). Dat is voor de monetaire situatie erg belangrijk: een evenwicht is de enige en juiste balans en daarvoor moet men simpelweg ter waarde van wat men importeert ook exporteren.

Amerika is omdat het meer importeert dan zij exporteert afhankelijk van extee financiering en dat zorgt ervoor dat Amerika steeds meer schulden maakt. Japan en China zijn als gevolg van hun beleid meer en meer afhankelijk geworden van exporten en worden genoodzaakt om overtollige dollars die zij daarmee vergaren te beleggen in Amerikaanse schulden. Die dollars worden door hun bedrijven bij banken ingewisseld voor de eigen munt en die vloeien naar de vastgoedmarkt, hetgeen weer leidt tot vastgoedzeepbellen.

Kort door de bocht kan men stellen dat Europa beide problemen niet heeft, ondanks dat ook wij vastgoedzeepbellen hebben gecreëerd. Europa zit niet met het dilemma wat te doen met overtollige dollars: die hoeft men dus ook niet aan te houden als monetaire reserve. Japan en China hebben die wel. Naar schatting hebben de Chinezen zo'n $3,2 biljoen aan reserves opgebouwd waarvan zo'n slordige $1,1 biljoen in Amerikaans staatspapier zit. Japan heeft nagenoeg eenzelfde bedrag in Amerikaanse schulden 'gespaard' en kom daar nog maar eens vanaf. Om u op het grote verschil te wijzen met Japan en China: Europa heeft iets meer dan 10.000 ton goud.

  • Eurozone boekt handelsoverschot (RTL-Z)

Overigens moet ik bij het bovenstaande wel wijzen op de enorme intra-Europese onbelans: Noord zorgt voor overschotten, Zuid voor tekorten. Dat geldt inteationaal maar ook intra-Europees en dat is de aanleiding voor fundamentele hervormingen in Zuid-Europa.

In ander nieuws:

Nieuws uit buitenlandse media

China zet nieuwe stap inteationalisering Renminbi

  • China gives currency more freedom with new reform (Reuters)
  • Analysis: China currency move nails hard landing risk coffin (Reuters)
  • U.S. Treasury says China yuan move helpful (Reuters)

Quiz-vraag
Vrijdag leek het me wel leuk om een quiz-vraag uit te schrijven en hier volg dan ook het “juiste antwoord”. Het detail waar het mij om ging betrof het € teken.

De inteationale conventie is om bedragen in $ uit te drukken. De BIS doet dat kennelijk niet langer (ik zou dit overigens bij de BIS moeten navragen wat de achterliggende gedachte is geweest om zeker te zijn). Echter, dit heeft mijn inziens een context: de BIS en Amerika boteren niet. Dat doen zij al heel lang niet: Amerika zou graag zien dat het IMF de rol die de BIS heeft oveeemt. Het IMF zou synthetische monetaire reserves kunnen produceren die beter bekend staan onder de afkorting SDR: special drawing rights. Het IMF is voor overheden, de BIS voor centrale banken. En dat uit zich in het takenpakket want de BIS treedt op als handelsagent en is voorstander van goud. De BIS en de VS: die twee bijten elkaar.

Shocker!!
Quote: “What Beanke is to the Treasury market, Iksil is to the derivatives market,” Bonnie Baha, head of the global developed credit group at DoubleLine Capital LP in Los Angeles, where she helps oversee $32 billion, said in a telephone interview.

Dat is nogal een heftige samenvatting annex conclusie ten aanzien van de derivatenhandelaar van JPMorgan Bruno Iksil. De inleidende informatie die aan deze quote voorafging is ook niet bepaald geruststellend. Bloomberg schrijft:

Some of Macris’s bets are now so large that JPMorgan probably can’t unwind them without losing money or roiling financial markets, the former executives said, based on knowledge gleaned from people inside the bank and dealers at other firms. Bruno Iksil, a London-based trader in Macris’s group, gained attention last week after moving markets with his trades, drawing a comparison to Federal Reserve Chairman Ben S. Beanke’s power in the govement-bond market.

Als u het mij vraagt dan betekent dit feitelijk dat als deze positie ploft dan het wereldwijde bestel meegaat. Lehman Brothers was slechts een bescheiden voorproefje en ik houd mijn hart vast..

  • JPMorgan Said to Transform Treasury to Prop Trading (Bloomberg)

COMEX: Epicentrum van papieren windhandel
Via King World News een column van Caesar Bryan die schrijft over de opmerkelijke gouddump vrijdag j.l. In een tijdsbestek van 15 minuten werd ter waarde van $1,5 miljard aan papieren termijncontracten goud verkocht. Desalniettemin daalde de prijs slechts met $15 van $1665 naar $1650. Wat moeten we er nog over zeggen?

De weg kwijt zijn..
Ik was met stomheid geslagen toen ik bij Zero Hedge las dat Sheila Bair, baas van de FDIC het Amerikaanse fonds dat vergelijkbaar is met het Nederlandse depositogarantiestelsel met dien verschil dat er in Amerika geld in het fonds zit en in Nederland niet, met het voorstel komt om elke Amerikaan $10 miljoen te lenen tegen 0% rente. Dat geld moet natuurlijk uit het niets gecreëerd worden door de Federal Reserve. Briljante oplossing: wat nou schaarste? Dat is ene keer opgelost. En natuurlijk nooit meer werken. Waanzin.

  • Sheila Bair's Modest Proposal To Fix Everything: Hyperinflation (Zero Hedge)

Tot slot.

Via Brasscheck TV een update over de onverkwikkelijke gang van zaken waaraan Amerikaanse toezichthouders gitaatproducent Gibson onderwerpt. Zoiets noemt men doorgaans volstrekte willekeur en onbehoorlijk bestuur..