Economic Collapse Blog: 17 redenen om je zorgen te maken over de economie

1. Historische trends

In een recent gepubliceerde research paper van het IMF laten Luc Laeven en Fabián Valencia zien dat een bankencrisis door de geschiedenis heen het vaakst is voorgekomen in september. Maar ook augustus, november en december zijn volgens dit onderzoek maanden die historisch gezien vaker werden 'uitgekozen' voor een bankencrisis. Deze maanden vallen allemaal in de tweede helft van het jaar.

2. JP Morgan

In mei liet JP Morgan een bommetje vallen op de financiële markten, omdat het een verlies van $2 miljard rapporteerde op bepaalde derivatenposities. Het laatste woord hierover is nog niet uitgesproken, want inmiddels zou de verliespost al zijn aangezweld tot $9 miljard. Dat zet ons aan het denken, want de markt van derivaten heeft een gigantische omvang en is ook het speelveld van andere grote Amerikaanse zakenbanken. Zullen die vroeg of laat ook dergelijke verliezen moeten incasseren? Wat zal dat voor gevolgen hebben op de financiële markten?

3. Derivaten

Kredietbeoordelaar Moody's kwam voor de zoveelste keer met een nieuwe ronde van afwaarderingen. Afgelopen week kregen vijftien inteationaal opererende banken een lager rapportcijfer. Als gevolg van de lagere kredietstatus moeten deze banken meer reserves aanhouden en extra onderpand kunnen tonen ten opzichte van hun derivatenpositie. Dit zet banken verder onder druk en maakt ze natuurlijk nog kwetsbaarder voor verliezen op de derivatenportefeuille. Volgens de site Demonocracy bezitten de negen grootste Amerikaanse banken gezamenlijk voor meer dan $200 miljard aan derivaten, een veelvoud van de omvang van de Amerikaanse economie (uitgedrukt in BBP).

4. Waarschuwing van LEAP/E2020

De betaalde nieuwssite LEAP2020.eu heeft een 'red alert' uitgegeven voor de tweede helft van dit jaar. Deze waarschuwing moet worden gezien als een economsiche weersvoorspelling, dus het kan altijd nog anders lopen. Wel weet LEAP2020.eu ons te vertellen dat ze sinds 2006 nog niet eerder de samenkomst van zoveel fundamentele problemen heeft gezien (economisch, financieel, geopolitiek). LEAP2020.eu ziet september en oktober als de maanden waarin we erg op moeten letten.

5. Toenemend pessimisme

Een peiling onder de CEO's van verschillende bedrijven wees uit dat slechts 20% van hen vertrouwen had in een herstel van de wereldwijde economie in de komende 12 maanden. Een veel grotere groep van 48% was van mening dat de wereldwijde economie komend jaar juist zal verslechteren.

6. Spanje

Volgens Economic Collapse Blog is het Spaanse bankwezen een totale nachtmerrie geworden. Er staat enorm veel hypotheekschuld in de boeken, waarvan het onderpand al enkele tientallen procenten in prijs is gezakt. Het verlies zal vroeg of laat genomen moeten worden, maar de vraag is hoe en door wie. Moody's komt niet met oplossingen, maar wel met afwaarderingen. Maar liefst 28 banken kregen een lager rapportcijfer van de kredietbeoordelaar en de rente op Spaanse staatsobligaties blijft onverminderd hoog. Volgens CNBC betaalt de Spaanse overheid nu drie keer zoveel rente op hun nieuwe leningen dan ruim een maand geleden.

7. Italië

De situatie in Italië blijft ook verslechteren, ook al krijgt het nu minder aandacht in de media. Businessweek publiceerde onlangs een artikel waarin ze wijst op het gevaar van een stijgende rente op de gigantische staatsschuld van ruim €1.900 miljard. In de komende twaalf maanden moet Italië voor ongeveer €400 miljard aan staatsschuld herfinancieren, waarvoor het waarschijnlijk veel meer rente zal moeten bieden. Daaaast is er in de afgelopen maanden een kapitaalvlucht van een paar honderd miljard euro op gang gekomen, is de economie al drie kwartalen op rij aan het krimpen en neemt de werkloosheid (vooral onder jongeren) toe.

8. Griekenland

In Griekenland gaat het nog steeds niet goed, want de economie is in de afgelopen vier jaar met bijna 25% gekrompen en de werkloosheid staat inmiddels boven de 20% (boven de 50% onder jongeren). Een nieuwe 'bailout' is niet uit te sluiten, zo berichtte de Guardian onlangs.

9. Cyprus

Het eiland Cyprus kan het hoofd ook niet meer boven water houden. De noodlening die het land moest aanvragen was in absolute termen niet zo groot, maar had in termen van BBP een omvang van bijna de helft van de economie.

10. Duitsland

De Duitse bondskanselier Angela Merkel blijft terecht wijzen op naar weg van fiscale discipline binnen Europa. Het is niet meer dan logisch dat overheden eraan gewend raken om niet meer geld uit te geven dan er via belastingen binnen komt. Dat is een vereiste voor een duurzaam Europa, hoe vervelend het voor politici en socialisten ook mag zijn. Merkel weigert een makkelijke oplossing waarin Eurobonds worden gebruikt om de lasten van de 'probleemlanden' op de schouders van de sterkere economieen te leggen. Economic Collapse Blog concludeert aan de hand van het standpunt van Merkel dat er geen snelle oplossing komt voor de Europese schuldencrisis en dat de bezuinigingen de economische groei verder onder druk zullen zetten.

11. 'Bankruns'

Het is niet te ontkennen dat er in verschillende Zuid-Europese landen meer geld dan normaal van de bankrekeningen wordt gehaald. Mensen twijfelen aan de veiligheid van hun spaargeld op de bank en besluiten het over te plaatsen naar andere banken in landen die er minder slecht voor staan of besluiten het thuis op te bergen. Hoe dan ook, een uitstroom van spaartegoeden zet de banken in deze zwakkere eurolanden verder onder druk.

12. Voorbereidingen voor worst-case scenario

Visa Europe is er niet van verzekerd dat de eurozone intact blijft. Hoe kwetsbaar de eurozone echt is valt nog te bezien, maar in elk geval vindt het bedrijf het noodzakelijk om alvast scenarios uit te werken voor een rampscenario waarin de muntunie uit elkaar valt.

13. Wereldwijd neemt de leenbehoefte af

Volgens de Bank of Inteational Settlements (BIS) is de leenbehoefte wereldwijd teruggevallen tot het laagste niveau sinds de uitbraak van de financiële crisis in 2008. Een afnemende leenbehoefte zorgt ervoor dat er minder geld in circulatie wordt gebracht. Als men tegelijkertijd wel blijft sparen en aflossen betekent dat deflatoire druk op de wereldwijde economie.

14. Cyberaanvallen op zakelijke bankrekeningen

Hackers hebben onlangs met succes een aantal bankrekeningen van zakelijke gebruikers geplunderd. De schade is geschat op €60 miljoen. Op zich heeft een gebeurtenis als deze niet direct invloed op de economische crisis, maar het geeft wel een deuk aan het vertrouwen wat klanten in banken hebben. Banken moeten veilig zijn en dit soort slecht nieuws komt dan ook op een ongelukkig moment.

15. Amerikaanse steden gaan bankroet

In Amerika worden de problemen van de overheid gemaskeerd via de geldpers van de Federal Reserve. Steden en staten in de VS hebben dat gemak niet en moeten bezuinigen. Dat het in Califoie slecht gaat was al bekend, maar deze week kwam ook het bericht naar buiten dat de stad Stockton faillisement heeft aangevraagd. Obligatiehouders zullen hun verlies moeten nemen en ook de verworven rechten en salarisuitkering van de ambtenaren zal op losse schroeven komen te staan. Economic Collapse Blog verwacht dat na Stockton verschillende andere steden zullen volgen.

16. 'Obamacare'

Het Economic Collapse Blog verwacht dat de hervormingen van de gezondsheidszorg in de VS zullen leiden tot een toenemende lastendruk voor ondeemers. Het MKB zal als gevolg van de nieuwe wetgeving personeel moeten ontslaan, omdat de kosten voor het nieuwe zorgstelsel hoger zullen uitvallen voor werkgevers. Dat 'Obamacare' er nu werkelijk gaat komen zal ertoe leiden dat ondeemers nu voor een moeilijk besluit komen te staan.

17. De Amerikaanse verkiezingen

Volgens Foxnews zal Obama een 'leger' van duizenden advocaten verzamelen om alle conflicten en discussies over de procedures en resultaten van de verkiezingen op te lossen. Blijkbaar verwacht men een nek-aan-nek race tijdens de verkiezingen tussen Obama en Romney en wil men voorkomen dat er een soortgelijke impasse ontstaat als in 2000. Een aantal stemmen moest toen opnieuw geteld worden om uitsluitsel te kunnen geven. Uiteindelijk bleek Al Gore meer stemmen te hebben gekregen, maar door het districtenstelsel werd Bush jr. toen toch geselecteerd als president.

Volgens het Economic Collapse Blog zal een dergelijke impasse anno 2012 kunnen resulteren in sociale onrust, dat snel kan excaleren bij het uitblijven van duidelijkheid. Interessant is een recent optreden van vice-president Joe Biden, waarin hij zei dat er nu al sprake is van een ''depressie voor miljoenen en miljoenen Amerikanen''. Waarvan akte…

Relatief veel bankencrises beginnen in de tweede helft van het jaar. Vooral september springt er bovenuit.