Nieuwe golf kredietafwaarderingen banken & Spanje afgeboekt naar AA-

Fitch stelt dat de banken vanwege hun verdienmodel kwetsbaar zijn voor de verslechterende economische omstandigheden, met name in Europa. Daaaast worden zij geconfronteerd met moeilijkere omstandigheden vanwege een aaneenschakeling van nieuwe wet- en regelgeving. Fitch paste ook haar oordeel naar beneden bij voor nog eens zeven globale banken waaronder de Amerikaanse banken Goldman Sachs en Morgan Stanley. Tevens gaat Fitch de risico's bij Bank of America onderzoeken.

Standard & Poor's maakte bekend dat zij de lange termijn beoordeling naar beneden bijstelt van Spaanse staatsobligaties. De korte termijn status blijft gehandhaafd. S&P's motiveerde de afboeking met de algehele economische situatie in Spanje. Hoge werkloosheid, lagere bestedingen, een hoge private schuldenlast en een lagere vraag van handelspartners in de eurozone zorgen ervoor dat de economische groeiverwachtingen er niet goed uit zien. Bovendien zal volgens S&P's de Spaanse bankensector verder onder druk komen te staan.

De bankensector blijft het nieuws domineren en dat heeft alles te maken met de zwakke kapitaalsposities. De Europese Bankenautoriteit (EBA) is met voorstellen bezig om Europese banken te verplichten om een hoger percentage van 9% aan kekapitaal aan te houden (zie: Bloomberg/Businessweek). De bedragen die genoemd worden die Europese banken tekort komen schommelen rond de €200 miljard, maar of dat niet veel te laag wordt ingeschat is een tweede.

Het bedrag van zo'n slordige €200-€230 miljard lijkt vooamelijk te zijn gebaseerd op de Banken Stress Test Calculator van persbureau Reuters en is dus gebaseerd op een hogere kapitaalseis van 9% bij Europese banken. Echter, bij dit percentage wordt nog rekening gehouden met afschrijvingen op staatsobligaties van Griekenland, Portugal en Ierland. En mogelijk moet ook de conclusie getrokken worden dat Italië en Spanje voor afschrijvingen gaan zorgen. Met afschrijvingen in Griekenland valt dat bedrag hoger uit. In het geval dat volledig wordt afgeschreven op Griekse staatsobligaties komen banken €270 miljard tekort. De overige landen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.

Hoe banken aan een nieuw kekapitaal van 9% (of 10%) gaan komen is de vraag: halen zij kapitaal uit de markt of krimpen zij hun balans in? Het verschil tussen deze twee manieren van het verhogen van het kekapitaal is groot. Wanneer banken gedwongen worden om kapitaal op te halen en nieuwe aandelen plaatsen, dan kan dit nadelig zijn voor aandeelhouders en de aandelenkoers van banken. Kiezen banken er voor om hun balans te verkleinen dan betekent dat zij minder krediet uit zullen lenen. Een combinatie van deze twee manieren behoort vanzelfsprekend ook tot de mogelijkheden. Analist Robert Peston van de BBC schreef dat volgens Morgan Stanley het balanstotaal van Europese banken met zo'n €2.000 miljard zou kunnen krimpen. Dat zal volgens Peston vrijwel zeker tot een nieuwe kredietcrisis leiden. Wij waren er ons niet van bewust dat die opgehouden was.