Sluipcrash op Nederlandse huizenmarkt

Wie op zoek is naar tekenen van economisch herstel moet niet naar de Nederlandse woningmarkt kijken. Daar is sinds het uitbreken van de grote financiele crisis in 2008 namelijk behoorlijk de klad in gekomen. Mensen die hun huis te koop zetten hopen nog steeds de 'oude prijs' te krijgen, maar het komt ook vaak genoeg voor dat men de prijzen helemaal niet kán verlagen door een veel te hoge (vaak ook aflossingsvrije) hypotheek. Aan de zijde van de kopers is de situatie helaas niet veel beter. Mensen die willen verhuizen zitten, zeker in deze tijd, niet op dubbele maandlasten te wachten en nieuwe toetreders op de woningmarkt zien de hoge prijzen als een grote barrière om een huis te kopen. Daaaast spelen de onzekere vooruitzichten over de economie mee in de afwachtende houding van potentiële starters. En dan zijn er nog de banken die omwille van risicobeperking terughoudender zijn geworden met het verstrekken van hypotheken.

Producten zoals de beleggingshypotheek en de aflossingsvrije hypotheek beloofden tot een aantal jaar geleden relatief lage maandlasten, maar nu de risico's van deze financiële producten zichbaar zijn geworden (het TV-programma Radar heeft er meerdere malen haar aandacht aan besteed) durven ook kopers zich hier niet meer aan te wagen.

De overheid zit klem in een probleem dat ze zelf hebben gecreëerd want door de hypotheekrenteaftrek zijn de huizen vooral heel veel duurder geworden. Kopers konden dankzij deze maatregel en ook de mogelijkheden die tweeverdieners eind jaren negentig kregen, veel meer geld lenen voor een huis dan voorheen. Hierdoor konden mensen met nog meer geld tegen elkaar opbieden om het huis van hun dromen te bemachtigen. Het afschaffen van de omstreden subsidie op schuld woningbezit is niet zo makkelijk, omdat mensen er in hun maandelijkse begroting rekening mee hebben gehouden. Veel huizenbezitters zouden de maandlasten niet meer op kunnen brengen als de maatregel werd afgeschaft.

Tijdelijke maatregelen zoals het verlagen van de overdrachtsbelasting veranderen ook niets aan de fundamentele problemen op de woningmarkt. De prijzen zijn te hoog, maar door de hoge hypotheekschuld (gezamenlijk meer dan €600 miljard) kunnen we niet veel zakken met de prijs. Potentiële kopers blijven door de slechte economische vooruitzichten afwachten of kunnen überhaupt niet meer aan geld komen. Over oplossingen wordt wel nagedacht, maar een echt overtuigend plan zijn we nog niet tegengekomen. Werd er in 2009 nog geroepen dat banken terughoudender moesten worden met het verstrekken van hypotheken, wil Vereniging Eigen Huis (VEH) dat banken nu meer risico gaan nemen om mensen aan een lening te helpen (zie hier).

Op Funda.nl, de grootste site waarop woningen worden aangeboden, zien we dan ook een alsmaar stijgende lijn in het aantal woningen dat wordt aangeboden in ons land. Halverwege 2007 stond de teller nog op ongeveer 130.000 te koop staande huizen, nu is het aanbod gegroeid tot meer dan 253.000 woningen. De prijzen zijn wel wat gezakt, maar nog lang niet genoeg om de markt recht te trekken. Volgens het CBS zijn de huizenprijzen in ons land in de periode van augustus 2008 tot diezelfde maand in 2011 gemiddeld 8,5% gezakt (zie ook hier).

Ontwikkeling huizenaanbod op Funda.nl, klik hier voor de interactieve grafiek