Bank of England bereid meer obligaties te kopen als economie zwak blijft

De gouveeur van de Britse centrale bank laat er echter geen twijfels over bestaan: ''Als de positieve signalen vervagen staat het MPC klaar om meer geld in de economie te injecteren.'' Volgens Mervyn King kan het nieuwste cijfer over het Britse BBP (dat donderdag wordt vrijgegeven) een bevestiging geven van het zig-zag patroon waarin de Britse economie zich herstelt. De uitspraken van King komen twee weken voordat het MPC beslist of het omstreden opkoopprogramma van de centrale bank wordt uitgebreid en op een moment waarop ook de economische groei in opkomende markten lijkt te stagneren.

Mervyn King maakt een vergelijking met het weer: ''De stormwolken die uit de eurozone kwamen overwaaien zijn nog niet opgelost en in andere delen van de lucht hebben nieuwe wolken zich gevormd''. Met dat laatste doelt hij op opkomende economieën als China, India en Brazilie, die allemaal tekenen laten zien van een groeivertraging. De Bank of England zit in de laatste weken van de stimuleringsronde van £50 miljard die in juli in werking werd gesteld. Het MPC zal op 8 november een nieuw besluit nemen en Mervyn King zal daarbij ''lang en diep nadenken'' over een verdere uitbreiding van het opkoopprogramma, dat nu een limiet heeft van £375 miljard.

Meer stimulering

Economen Chris Crowe en Simon Hayes van Barclays Plc. verwachten volgende maand de aankondiging van een nieuwe aankoopronde van £50 miljard, alhoewel dat besluit waarschijnlijk niet unaniem genomen zal worden. Mervyn King heeft nog geen signalen gegeven die hinten op een uitbreiding van het monetaire stimuleringsprogramma. Maar gezien het feit dat de Bank of England nu al een substantieel gedeelte van alle nieuwe schulduitgifte van de Britse regering financiert lijkt het onwaarschijnlijk dat de geldkraan van de centrale bank nu opeens dicht zal worden gedraaid.

Over de afgelopen twee jaar groeide de Britse economie nauwelijks, de economie bleef volgens Mervyn King 'vlak'. Premier Cameron wil niet teveel bezuinigen, maar Mervyn King zegt ook niet van plan te zijn om monetair en fiscaal beleid te combineren door rechtstreeks overheidstekorten te financieren. Een opmerkelijke uitspraak, want met het QE programma van de Bank of England worden de tekorten van de Britse overheid al voor een gedeelte 'gedekt'.

Onafhankelijk

''Het is de onafhankelijkheid van de centrale bank die ons in staat heeft gesteld om geld te creeeren zonder twijfels op te roepen over onze motieven'', aldus de gouveeur van de centrale bank. ''Net zoals het cruciaal is dat overheden geen controle hebben over het drukken van geld is het ook belangrijk dat de centrale bank geen rol heeft in het bepalen van de hoogte van belastingen en de overheidsbestedingen.'' Mervyn King is zich ervan bewust dat het monetaire stimuleringsprogramma niet blijvend van aard kan zijn. De Bank of England moet volgens King ook in staat blijven Britse staatsobligaties te verkopen, om op die manier het geld weer uit omloop te halen. Als dat niet gebeurt ''riskeert de centrale bank de controle over monetaire condities''.

Via het 'Funding for Lending Scheme' heeft de centrale bank van Groot-Brittannië de rente die banken moeten betalen voor hun financieringsbehoefte sinds juni al met 100 basispunten omlaag weten te brengen. Dit programma is tijdelijk en geeft de Britse banken meer tijd om hun kapitaalspositie te versterken. Volgens King moeten alle ontwikkelde landen aanpassingen doen om een economisch herstel mogelijk te maken. Waar hij precies op doelt wordt niet duidelijk gemaakt. Wel zegt hij er het volgende over: ''Ik ben er niet zeker van dat de ontwikkelde economieën uit de huidige crisis kunnen komen zonder dat de crediteuren nieuwe verliezen lijden en afschrijvingen doen op bepaalde bezittingen. Ook moet het financiële systeem opnieuw gekapitaliseerd worden. Alleen dan is het mogelijk terug te keren naar een meer vitale bankensector die zo belangrijk is voor het economische herstel.''

Moeizaam herstel

Op dit moment herstel de economie zich volgens King in een 'langzaam en onzeker' tempo. Bloomberg deed een rondvraag onder 33 economen, die gemiddeld rekening hielden met een groei van 0,6% van het Britse BBP in het derde kwartaal van dit jaar. Donderdag wordt het officiele cijfer bekendgemaakt, dat mogelijk een formeel einde kan maken aan de eerste double-dip recessie sinds de jaren '70 van de vorige eeuw. Gouveeur King ziet ook bemoedigende signalen, zoals een dalende werkloosheid in Groot-Brittannië en een daling van de (prijs)inflatie tot 2,2%. De afgelopen drie jaar lag de inflatie gemiddeld nog veel hoger. Toch zullen de stijgende prijzen voor voedsel en brandstof ook in 2013 waarschijnlijk zorgen voor een inflatie boven de gewenste 2%, aldus King. Hij voegde eraan toe dat er geen kortere wegen zijn voor de noodzakelijke aanpassingen in de economie. ''De problemen in de wereldwijde economie betekenen dat we geduldig moeten zijn.''

Mervyn King beslist over twee weken of de Bank of England overgaat tot een nieuwe stimuleringsronde

Frank Knopers

Frank Knopers studeerde bedrijfswetenschappen aan de Universiteit Twente in Enschede en behaalde een Master in Financial Management met een onderzoek naar de effectiviteit van waardebeleggen (value investing) in Nederland. Sinds het uitbreken van de financiële crisis is Frank zich gaan verdiepen in de werking van het geldsysteem.