Zwitserse banken willen minder goud opslaan voor klanten

UBS en Credit Suisse, die samen de markt voor fysiek goud in Zurich domineren, hebben een eerste stap gezet om het aanhouden van goud bij de bank te ontmoedigen. Zo verhogen ze de kosten die ze aan klanten in rekening brengen voor de opslag van hun goud. Door de hogere kosten proberen de banken vermogende klanten – waaronder andere banken, hedgefondsen en institutionele beleggers – aan te sporen het goud in eigen beheer te nemen. He kan dat nog steeds veilig opgeslagen worden bij de banken, maar dan in zogeheten 'allocated accounts'. In die situatie heeft iedere klant zijn of haar goudbaren apart op naam staan en functioneert de bank alleen als bewaker van het gele edelmetaal.

Basel III

Onder de meer gebruikelijke 'unallocated accounts', waarbij er geen specifieke goudbaren op naam gezet worden, verschijnt het goud in de kluis op de balans van de banken. Daar moeten banken als UBS en Credit Suisse weer een zekere hoeveelheid 'kapitaal' als 'reserve'  tegenover zetten. Het klinkt misschien gek: goud dat conform de regels van Basel III voor een fractie gedekt moet worden met bijvoorbeeld schuldpapieren. Toch is dat de feitelijke situatie waar de Zwitserse banken mee geconfronteerd worden.

De Zwitserse banken worden, net als hun concurrenten elders in de wereld, door toezichthouders onder druk gezet om hun kapitaalintensieve activiteiten af te bouwen in de aanloop naar de introductie van de Basel III regels.

Mensen die volgens de Financial Times vertrouwd zijn met de visie van de banken zeiden dat de hogere kosten voor deze 'unallocated accounts' onderdeel zijn van een groter plan om de totale balansomvang te verkleinen. “Als het goud op de balans staat zorgt dat voor kosten en als er hogere kosten voor in rekening worden gebracht moeten we die transparant maken voor onze klanten”, zo lichtte iemand toe die vertrouwd is met de situatie. De kosten die de banken in rekening brengen zijn per klant verschillend, maar gemiddeld genomen zou het gaan om een verhoging van de opslagkosten met ongeveer 20%. Momenteel zouden de kosten voor het in bewaring brengen van goud bij de bank ongeveer 0,05 tot 0,1 procent van de waarde van het goud moeten kosten.

Credit Suisse

Credit Suisse weigerde een toelichting te geven op de hogere kosten voor het in bewaring geven van goud, maar ze kon wel bevestigen dat de kosten voor edelmetaalrekeningen voor financiele instellingen worden aangepast. UBS wilde helemaal geen commentaar leveren over dit onderwerp.

Hogere opslagkosten zijn volgens de Financial Times de laatste tekenen van spanning in de Zwitserse bankensector, die wordt 'belast' door beleggers en spaarders die op zoek zijn naar een veilige haven voor hun vermogen. Afgelopen maand besloten UBS en Credit Suisse de rente op hun korte termijn spaarrekeningen in negatief terrein te brengen, in een poging de instroom van kapitaal vanuit het buitenland te ontmoedigen.

De nieuwste maatregel veroorzaakt veel roering onder handelaren in de financiele wereld, gezien de significantie van Zwitserland als knooppunt voor de handel in fysiek goud. Het schept volgens kenners van deze sector ook kansen voor concurrerende banken, die zouden namelijk overwegen nieuwe kluizen te bouwen in Zwitserland om te profiteren van de nieuwe situatie.

Verschuiving van 'unallocated' naar 'allocated' accounts

Sommige vermogende klanten zijn aan het begin van de financiele crisis al begonnen met het overplaatsen van goud van een zogeheten 'unallocated' naar een 'allocated account'. Dat brengt overigens hogere opslagkosten met zich mee, maar een belangrijk verschil is dat het  goud dat apart op naam ligt in een 'allocated account' beschermd is in het geval een bank omvalt. Wie in Zwitserland spaart via een zogeheten goudrekening ('unallocated') heeft geen bescherming van het vermogen bij het omvallen van een bank.

“Banken zijn zo scherp geweest om het goud van hun klanten weg te halen uit niet-toegewezen posities en deze over te brengen naar posities die wél toegewezen zijn”, aldus Philip Klapwijk van onderzoeksbureau Thomson Reuters GFMS. “We hebben een fase gehad waarin deze trend gedreven werd door vermeend kredietrisico [na het faillissement van Lehman Brothers]. Maar deze keer wordt de trend gedreven door de banken zelf, die tegen klanten zeggen: “Verplaatst dit goud naar een toegewezen positie zodat het niet langer op onze balans staat”.”

UBS heeft haar klanten in de afgelopen maanden aangespoord om goud onder te brengen in zogeheten “collective pool account”, kort gezegd een collectieve verzameling fysiek goud waar iedere deelnemer een aandeel in heeft. Dit is volgens UBS een financieel instrument dat direct bezit van een goudbaar garandeert namens een aantal klanten. Door het goud van verschillende klanten samen te brengen en te groeperen kan de logistieke complexiteit beperkt worden van het tellen en bij elkaar zoeken van specifieke goudbaren en munten.

Bron: CNBC

Zwitserse banken als UBS en Credit Suisse willen goud van balans halen omwille van kapitaaleisen Basel III

Frank Knopers

Frank Knopers studeerde bedrijfswetenschappen aan de Universiteit Twente in Enschede en behaalde een Master in Financial Management met een onderzoek naar de effectiviteit van waardebeleggen (value investing) in Nederland. Sinds het uitbreken van de financiële crisis is Frank zich gaan verdiepen in de werking van het geldsysteem.